09/05/2024


09/05/2024
09/05/2024
Nguyễn Minh Châu có một vị trí quan trọng lịch sử văn học Việt Nam hiện đại. Trong giai đoạn văn học thời chống Mỹ (1965 - 1975) ông là một trong những cây bút xuất sắc nhất (tiểu thuyết Cửa sông, Dấu chân người lính và nhiều truyện ngắn). Sau 1975, trong phong trào đổi mới văn học, Nguyễn Minh Châu lại là một người đi tiên phong, không phải chi bằng nhiệt tình và tư tưởng mà còn bằng những tác phẩm có giá trị cách tân lớn và phẩm chất nghệ thuật cao (tập truyện Bến quê, Cỏ lau).
Mảnh trăng cuối rừng là truyện ngắn xuất sắc nhất của Nguyễn Minh Châu thời chống Mĩ. Truyện viết về chủ nghĩa anh hùng, ca ngợi nhân vật anh hùng trong chiến đấu chống Mĩ, một đề tài phổ biến của ta thời chống Mĩ. Loại truyện này dễ nhàm chán nếu như không có cách thuật kể độc đáo, mới mẻ. Mảnh trăng cuối rừng đã khắc phục được sự nhàm chán đó. Truyện kể hấp dẫn. Gương mặt người anh hùng cứ hiện dần, hiện dần ra một cách tự nhiên mà hồi hộp. Mặt khác, truyện chiến đấu, truyện anh hùng mà vẫn tươi mát. Một sự kết hợp giữa tình yêu và chủ nghĩa anh hùng. Người anh hùng được phát hiện ra cùng một lúc với người yêu Gương mặt người anh hùng càng rực rỡ, tình yêu càng nồng thắm Truyện viết hay là truyện khi kết thúc vẫn để lại dư âm dư vị. Mảnh trăng cuối rừng khi kết thúc đã để lại được dư âm dư vị như thế: một nỗi bâng khuâng khó tả về một cái gì đó thực mà như tạo ảnh, một vẻ đẹp cao cả tuy vẫn gần gũi đấy mà dường như không sao với tới được. Một dư vị đầy chất thơ lãng mạn rất thú vị. Mảnh trăng cuối rừngTruyện có hai nhân vật: Lãm một anh lái xe đường Trường Sơn và Nguyệt, một cô công nhân giao thông sửa đường ở ngầm Đá Xanh, một mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay địch. Hai người được chị Tính (chị của Lãm. cùng công tác với Nguyệt) giới thiệu với nhau qua thư từ. Họ tìm hiểu nhau và hình dung ra nhau bằng tường tương dựa trên nhận xét của chị Tính. Tuy thế họ rất có cảm tình với nhau, thậm chí chờ đợi nhau một cách thuỷ chung. Trên đường đến với nhau, Nguyệt tình cờ lại đi nhờ xe của Lãm. Chờ đợi nhau, đi tìm nhau, nhưng ngồi cạnh nhau mà không biết. Lãm người kể chuyện, lúc đầu xem thường cô gái. Về sau ngày càng phát hiện ở cô, cùng với vẻ đẹp, một phẩm chất anh hùng chói lọi. Anh dần dần đoán ra đấy là người mà anh đang tìm gặp và tình yêu nảy nở dần trước phẩm chất anh hùng của cô gái. Nhưng đến khi biết rõ đấy chính là Nguyệt và tình yêu phát triển "gần như mê muội lần cảm phục” thì cô lại ra đi. Một tình huống ngẫu nhiên nhưng phản ánh đúng đây cuộc tình duyên đầy éo le và trớ trêu, thời chiến tranh nói chung, đối với số phận cá nhân, những li hợp ngẫu nhiên lại gần như là quy luật của thời chiến tranh nhất là vào thời điểm ác liệt của nó. Điều đặc biệt hồi hộp và thú vị của tình huống này là nó giống như một trò chơi ú tim vậy. Tìm nhau mà không gặp. gặp thì không biết, biết rồi lại không gặp được nữa. Nhưng xuất hiện bình dị, không có vẻ anh hùng, thậm chí bị xem thường nữa. Phẩm chất anh hùng cứ hiện dần ra một cách tự nhiên, Hồn nhiên, khiêm tốn. Phẩm chất đặc biệt của cô gái này là niềm tin kì lạ ở cuộc đời. Yêu và chung thuỷ với một người chưa hề tiếp xúc, chưa hề biết mặt. Một tâm hồn lãng mạn, sống với lí tưởng, sống với tương lai, tin chắc ở những điều mình mong muốn. Những người như thế hoàn toàn có thực trong thời chiến tranh. Riêng Nguyệt lại còn được tô điểm thêm, lãng mạn hoá, lí tưởng hoá thêm qua con mắt đầy quí yêu của người kể chuyện: anh lái xe tên là Lãm. Hình ảnh này có một vai trò hết sức quan trọng đối với chủ đề truyện, tình huống truyện, cách kể chuyện và sự thể hiện nhân vật Nguyệt. Không phải vầng trăng tròn mà một mảnh trăng khuyết mỏng manh khi ẩn hiện chập chờn "Như một trò chơi ú tim" ở cuối rừng. Lãm bắt đầu kính nể Nguyệt vì mảnh trăng ấy mà anh tưởng như là ánh pháo sáng. Nhờ ánh trăng ấy, anh ta càng nhận ra vẻ đẹp lộng lẫy của Nguyệt "Vầng trăng soi thẳng vào khuôn mặt Nguyệt, làm cho khuôn mặt tươi mát ngời lên đẹp lạ thường". Nhưng cũng như mảnh trăng cuối rừng, Nguyệt hiện ra rồi vụt mất đi như một ảo ảnh, một vẻ đẹp lung linh huyền ảo xa vời... Tác giả nhờ mảnh trăng ấy đã tả được những điều rất khó tả ở cỏ gái tên là Nguyệt - Nguyệt, là trăng. Mảnh trăng cuối rừng là một truyện ngắn với cấu tứ đơn giản, là những dòng ký ức của một anh lính lái xe về người con gái được đính ước, nhưng chưa từng gặp mặt. Cuộc gặp mặt tình cờ và đầy tự nhiên đã trở thành cơ hội khiến anh yêu và hiểu hơn về cô gái có cái tên rất đẹp - Nguyệt. Truyện ngắn cũng truyền tải một nội dung tư tưởng sâu sắc của Nguyễn Minh Châu về con người giữa chiến tranh rằng ở họ luôn có một "viên ngọc" tinh thần sáng chói, ẩn giữa làn bụi bom đạn, nhưng chưa bao giờ mất đi vẻ sáng đẹp, mà vẫn luôn được bảo vệ vững chắc trong tâm hồn. Ấy là niềm tin, niềm hy vọng, sức sống tiềm tàng mãnh liệt, vẻ đẹp của những tình yêu thủy chung, son sắt luôn kiên cường trước thực tại khắc nghiệt, khiến người ta không khỏi trân trọng và yêu quý.
Mảnh trăng cuối rừng là truyện ngắn xuất sắc của Nguyễn Minh Châu viết trước thời kì đổi mới văn học. Tìm hiểu về vẻ đẹp của những người chiến sĩ trong kháng chiến chống Mĩ, đồng thời thấy được tình yêu trong sáng mà cũng đầy lãng mạn của Nguyệt và Lãm, các em có thể tham khảo thêm: Phân tích nhân vật Nguyệt trong truyện Mảnh trăng cuối rừng hay Ý nghĩa nghệ thuật của hình tượng mảnh trăng trong Mảnh trăng cuối rừng của Nguyễn Minh Châu.
09/05/2024
Lin Đa Nguyễn Thị Nguyễn Minh Châu là nhà văn tiêu biểu của văn học kháng chiến chống Mĩ. Đặc trưng nổi bật của Nguyễn Minh Châu thời này là cảm hứng lãng mạn bay bổng. Chính cảm hứng này đã chi phối quan điểm nghệ thuật của nhà văn: "đi tìm cái hạt ngọc" ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người. - Nguyệt – nhân vật chính trong truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừng – là hiện thân đẹp đẽ của quan niệm sáng tác nói trên.
“Cái hạt ngọc" ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn Nguyệt - Trong tác phẩm, Nguyệt hiện lên trong một vẻ đẹp lí tưởng, hoàn hảo. Cô đẹp cả về ngoại hình và tâm hồn. Nguyễn Minh Châu đã dành không ít những chi tiết, những câu văn đầy chất thơ để miêu tả vẻ đẹp ngoại hình của nhân vật. Nhưng rõ ràng, vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt mới là tiêu điểm cho sự khám phá nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu.
Trước tiên, đó là vẻ đẹp của một lí tưởng sống cao đẹp: Nguyệt khao khát được cống hiến tuổi trẻ của mình cho sự nghiệp thống nhất đất nước của dân tộc. Vừa rời ghế nhà trường cô đã xung phong đến với công trường miền Tây đầy gian khổ, hi sinh. Nguyệt yêu Lãm bởi vì cô nhận thấy ở anh có chung một lí tưởng sông với mình (Nguyệt nghe rất chăm chú chuyện Lãm trốn nhà đi tuyển bộ đội). Tình yêu của Nguyệt dành cho Lãm càng cho thấy sự trong sáng, cao cả trong tâm hồn cô. Đây là tình yêu mà "sợi tơ hồng" là một lí tưởng sống cao đẹp.
Trong tình yêu Nguyệt có một niềm tin và lòng chung thủy mãnh liệt. Nguyệt chờ đợi, thủy chung với Lãm – một người con trai chưa hề gặp mặt. Qua bao năm tháng chiến tranh ác liệt, niềm tin ấy vẫn không hề thay đổi. Đứng bên cây cầu đá bị bom phá sập (biểu tượng cho sức mạnh khốc liệt của chiến tranh), Lãm nhận thức được tình yêu trong Nguyệt là "sợi chỉ xanh óng ánh" mà không bom đạn nào có thể tàn phá được. Trong khung cảnh chiến tranh, vẻ đẹp tâm hồn còn là lòng dũng cảm, sẵn sàng hi sinh thân mình trong chiến đấu. Ở đoạn trước đổ, Nguyệt được miêu tả lồng trong ánh trăng đẹp đẽ thơ mộng. Đến đoạn xe vượt ngầm, ánh sáng thơ mộng ấy nhường chỗ cho đạn, lửa. Trong ánh sáng chết chóc ấy Nguyệt hiện lên đẹp rực rỡ bởi lòng dũng cảm. Cô đẫn đường, cứu xe, lội ngầm, biến thân mình thành cọc tiêu sống để xe đi… Tác giả đặc biệt nhấn mạnh sự bình tĩnh, thản nhiên đến kì lạ của Nguyệt: giọng nói rành rọt như đếm vang lên trong âm thanh dữ dằn của máy bay, bom, dạn. Bị thương nhưng Nguyệt vẫn cười rất tươi – đây chính là lúc mà Lãm thấy trong lòng dấy lên một tình yêu gần như mê muội lẫn cảm phục.
Nét đặc sắc về nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong việc thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt - Từ đầu đên cuối, vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt, đều được miêu tả một cách gián tiếp qua lời trần thuật và điểm nhìn của chị Tính – "bà Nguyệt" và Lãm. Ở điểm nhìn của bất kì nhân vật nào Nguyệt cũng hiện lên như một con người với tâm hồn đẹp đẽ. - Đặc biệt qua điểm nhìn của Lãm, vẻ đẹp của Nguyệt hiện lên ngày một trọn vẹn, rực rỡ. Ban đầu là vẻ đẹp ngoại hình, sau đó là vẻ đẹp của người bạn đồng hành quả cảm, cuối cùng là vẻ đẹp của một thiên thần khiến Lãm yêu với sự cảm phục đến mê muội. Họ chia tay nhau mà hình ảnh của Nguyệt vẫn choán đầy tâm trí của Lãm. -Sự phát hiện về những vẻ đẹp ẩn giấu của Nguyệt ở Lãm cũng là quá trình Nguyễn Minh Châu khám phá ra vẻ đẹp của hạt ngọc ẩn giấu bên trong tâm hồn nữ nhân vật của mình.
Bút pháp lãng mạn bay bổng cũng quán xuyến ngòi bút của Nguyễn Minh Châu khi miêu tả vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt (sự song hành của Nguyệt và trăng; sự tương phản giữa một bên là sức mạnh vật chất của bom đạn và một bên là vẻ đẹp, sức mạnh ngời sáng của tình yêu, lòng dũng cảm). Chính điều này khiến vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt hiện lên lung linh, huyền ảo như trong thế giới cổ tích, vẻ đẹp ấy đối với Lãm cũng như người đọc vừa gần gũi vừa như không thể với tới, nhận biết được trọn vẹn.
Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt đem lai cho câu chuyện chất thơ của tình yêu và sư sống, chất thơ của những phẩm chất người hiện diện trong thách thức của bom đạn. - Đó là chất thơ nằm ngay trong hiện thực chiến đấu của dân tộc những năm tháng chiến tranh. Với chất thơ ấy, dân tộc Việt Nam đã chiến thắng.
BẠN THAM KHẢO
Nếu bạn muốn hỏi bài tập
Các câu hỏi của bạn luôn được giải đáp dưới 10 phút
CÂU HỎI LIÊN QUAN
5 phút trước
10/12/2025
10/12/2025
Top thành viên trả lời