12/05/2024

12/05/2024
12/05/2024
Vào năm 1976, nhà thơ Viễn Phương cùng với đoàn cán bộ miền Nam đã có chuyến đi tới Hà Nội và viếng thăm lăng Bác. Sự kiện lịch sử quan trọng này đã để lại cho nhà thơ nhiều cảm xúc và sự kính trọng. Suốt bao năm mong đợi, hôm nay nhà thơ đã có dịp đến viếng lăng Bác. Trong tâm trí tác giả, những kỷ niệm về Bác, về những tình cảm mà Bác đã dành cho nhân dân, về cuộc chiến tranh của dân tộc và về tương lai đất nước lại ùa về. Chính trong cảm xúc ấy, bài thơ "Viếng lăng Bác" đã ra đời. Hai khổ thơ đầu tiên của bài thơ thể hiện niềm tự hào và sự xúc động của nhà thơ khi đứng trước lăng Người.
Bài thơ mở đầu với hình ảnh một không gian mênh mông, khoáng đạt theo tầm nhìn và lời thơ bột phát tự nhiên như lời nói:
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng”
"Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác" - câu thơ dù ngắn gọn nhưng lại chứa đựng những tâm sự chân tình của nhà thơ cũng như hàng triệu người con miền Nam. Tiếng "con" ấm áp và gần gũi thể hiện sự kính yêu vô hạn của nhà thơ dành cho Bác. "Con ở miền Nam" gợi lên nỗi đau xót xa của những người con xa quê hương, nhưng cũng thể hiện niềm tự hào to lớn. Miền Nam gian khổ và anh dũng, là miền đất đi trước về sau, miền đất đã thống nhất với toàn thể Tổ quốc. Nhà thơ rất hào hứng khi kể cho Bác nghe về những chiến công oai hùng của quân và dân ta đã kiên cường chiến đấu, tiêu diệt kẻ thù, giành lại độc lập và thống nhất đất nước, như những khát khao mà Bác đã ấp ủ.
Tác giả đã sử dụng từ "thăm" thay vì "viếng" để ghi nhận cuộc viếng thăm. Cách tác giả nói giảm nói tránh trong lời nói giúp giảm bớt nỗi đau thương trước sự mất mát quá lớn và tạo ra sự gần gũi, thân tình. Đây là một cuộc viếng thăm, sự trở về của người con miền Nam đến gặp vị cha già vĩ đại của dân tộc, một cuộc hội ngộ thỏa mãn lòng ước mong. Với việc sử dụng từ "thăm" tinh tế và đơn giản như vậy đã khiến người đọc không còn cảm thấy xa cách nữa. Hình ảnh hàng tre xanh ngát bao quanh lăng Bác gây ấn tượng mạnh mẽ trong tầm nhìn của tác giả. Viễn Phương đã hình tượng hóa hình ảnh ấy khiến nó trở nên kỳ vĩ lạ thường.
“Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”
Trong tự nhiên, cây tre là loài cây có sức sống bền bỉ, kiên cường. Với người dân Việt Nam, cây tre biểu thị tinh thần bất khuất, kiên cường, không bao giờ đầu hàng dù điều kiện sống khó khăn đến đâu. Ngoài ra, tre cũng là biểu tượng của sự đoàn kết, nâng đỡ cưu mang từ thế hệ này sang thế hệ khác. Bóng mát của hàng tre đã che chở cho bao thế hệ, đồng thời vừa là người bạn thân thiết đồng hành cùng con người vượt qua khó khăn và vừa là người đồng chí kiên trung sống chết không rời. Cây tre ăn sâu bám rễ vào lòng đất, kiên trì, nhẫn nại, "dẫu có bão táp mưa sa" vẫn "đứng thẳng hàng", tượng trưng cho sức mạnh và ý chí kiên cường, bất khuất của người Việt Nam, vượt qua mọi thử thách và kẻ thù hung ác. Cây tre là biểu tượng cho ý chí bất khuất, kiên cường của dân tộc Việt Nam, vượt lên trên tất cả, trải qua hàng ngàn năm, không sức mạnh nào có thể khuất phục.
Nhà thơ ngước nhìn lên bầu trời trong xanh từ hàng tre xanh xanh, ánh mặt trời chói lọi gợi liên tưởng đến Bác Hồ vĩ đại:
“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân… “
Đứng ở đầu câu, từ láy “ngày ngày” vừa diễn tả vòng tuần hoàn bất biến của tự nhiên, vừa góp phần vĩnh viễn hóa, bất tử hóa hình ảnh Bác Hồ trong lòng mọi người và giữa thiên nhiên vũ trụ. Hình ảnh dòng người vào thăm lăng Bác đã được nhà thơ miêu tả một cách độc đáo và để lại nhiều ấn tượng:
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân… “
Từ láy "ngày ngày" được lặp lại một lần nữa với hàm nghĩa mới. Tác giả đã tạo ra một hình ảnh đẹp và sáng tạo: "tràng hoa" bằng sự quan sát thực tế những dòng người từ khắp nơi trên đất nước đến thăm lăng Bác, xếp hàng và đi vào cầu nguyện, bày tỏ tấm lòng nhớ thương, yêu quý và tự hào. "Tràng hoa" ở đây có nghĩa là những bông hoa tươi thắm, được kết thành vòng hoa. Chúng tượng trưng cho mỗi người đến thăm lăng Bác mỗi ngày là một bông hoa ngát hương. Những dòng người kéo dài không ngừng đến thăm lăng Bác đã nối kết thành một tràng hoa bất tận. Những bông hoa - tràng hoa rực rỡ ấy dưới ánh sáng mặt trời của Bác đã trở thành những bông hoa - tràng hoa đẹp nhất, tôn vinh "bảy mươi chín mùa xuân" của Người.
Bài thơ "Viếng lăng Bác" được viết với hình ảnh thơ sáng tạo, cụ thể và xác thực, mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Giọng điệu của bài thơ vừa trang nghiêm, xót xa, tha thiết lại vừa chứa đựng niềm tin và lòng tự hào, phản ánh tâm trạng của những người vào lăng viếng Bác. Cấu trúc câu và từ ngữ được lặp lại tạo ra âm nhạc chậm rãi, như bước chân chầm chậm của những dòng người vào lăng viếng Bác trong không khí thiêng liêng, thành kính và cảm xúc thiết tha. Khổ 1 và 2 của bài thơ Viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn sâu sắc của nhà thơ và nhân dân đối với Bác Hồ, vị cha già vĩ đại của dân tộc.
Nếu bạn muốn hỏi bài tập
Các câu hỏi của bạn luôn được giải đáp dưới 10 phút
CÂU HỎI LIÊN QUAN
4 phút trước
6 phút trước
1 giờ trước
1 giờ trước
1 giờ trước