Viết cảm nghĩ của em về Thơ ca dao

Mình viết cảm nghĩ của về câu ca dao nói về tình cảm gia đình

Những câu ca về tình cảm gia đình chiếm một phần quan trọng trong kho tàng của ca dao và dân ca Việt Nam, thể hiện một khía cạnh tinh thần đa dạng và phong phú của con người. Thường thì, nội dung của những giai điệu này thể hiện sự tư vấn và hướng dẫn từ ông bà, cha mẹ đến con cháu hoặc là sự biểu đạt lòng biết ơn và tôn trọng của các thế hệ sau đối với ông bà và cha mẹ. Cách diễn đạt thường sử dụng những hình ảnh so sánh và ẩn dụ quen thuộc trong ca dao.

Câu thứ nhất khẳng định công lao sinh thành, dưỡng dục to lớn của cha mẹ đối với con cái và nhắc nhở bổn phận, trách nhiệm của con cái là báo đền chữ hiếu:

Công cha như núi ngất trời,

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông.

Núi cao biển rộng mênh mông.

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

Dưới bóng mát của cánh võng, bà và mẹ hát bài ru, có thể là vào những buổi trưa oi bức của mùa hè, hoặc trong những đêm đông lạnh giá. Lời hát nhẹ nhàng, tâm tình và sâu lắng, nó như một lời ru trìu mến đặc biệt. Những giai điệu này thường đan xen với những mối quan hệ gia đình và xã hội. Trong cuộc sống, không có bản ru nào có thể làm cho mối quan hệ giữa người hát và người nghe trở nên thân thiết và thiêng liêng như trong bản ru này.

Để tôn vinh công lao của cha mẹ và tình thân thương, thơ ca thường sử dụng những hình tượng tự nhiên vĩ đại để so sánh. Trong văn học phương Đông, cha thường được ví như trời cao hoặc núi non; mẹ thường được so sánh với đất đai hoặc biển cả trong những cặp từ biểu truyền thống (cha - trời, mẹ - đất, cha - núi, mẹ - biển). Những hình ảnh này thường được mô tả bằng những từ ngữ chỉ độ lớn (núi trùng trùng - núi cao, biển rộng vô bờ - biển bao la). Chỉ có những hình ảnh mạnh mẽ và to lớn như vậy mới đủ để thể hiện công lao của cha mẹ. Những ngọn núi cao đến tận trời, biển mênh mông không giới hạn cũng giống như tình thương của cha mẹ đối với con cái không bao giờ có thể đo lường được. So sánh giữa công lao của cha và tình thương của mẹ là một yếu tố truyền thống trong thơ ca và âm nhạc dân gian. Thông qua sự khéo léo trong so sánh này, thông điệp khô khan về lòng hiếu thảo đã trở thành một lời ru dịu dàng và ấm áp. Nhờ đó, khái niệm trừu tượng về công lao của cha mẹ trở nên cụ thể và sâu sắc hơn, thể hiện trong từng nốt nhạc và lời ru đan xen.
Công cha và nghĩa mẹ được tóm gọn trong cụm từ "Cù lao chín chữ" (có nghĩa là công ơn cha mẹ) như một thông điệp truyền tải về tình thương của cha mẹ. Lời nhắn này chứa đựng lòng biết ơn về công lao của cha mẹ và giáo dục con cái theo con đường đạo đức. Nó truyền tải thông điệp này qua tiếng ru êm ái, qua từng ngày, từng đêm, làm cho tâm hồn và tính cách của chúng ta ngày càng phong phú và trưởng thành.

Câu hát thứ hai là tâm sự của người con gái lấy chồng xa quê. Trong ca dao, dân ca, không gian ngõ sau và bến sông thường gắn liền với tâm trạng của những người phụ nữ có cảnh ngộ như vậy:

Chiều chiều ra đứng ngõ sau.

Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Đó là tâm trạng buồn đầy nỗi nhớ và xót xa, thường xuất hiện vào thời điểm hoàng hôn. Cảnh hoàng hôn thường gợi mở trong lòng người cảm giác buồn bã, nhớ về quê hương và những kỷ niệm, vì nó thường là thời điểm của sự sum họp (khi chim trở về tổ, và con người trở về sau một ngày làm việc mệt mỏi). Tuy nhiên, đối với người con gái đã lấy chồng ở xa, buổi hoàng hôn lại trở thành một thời khắc cô đơn tột cùng, nơi đất khách quê người.

Ngõ sau là nơi tĩnh lặng, và khi đêm buông xuống, sự tĩnh lặng này càng trở nên đậm đà. Không gian này khiến người đọc nghĩ đến cảm giác cô đơn và đau khổ của người phụ nữ bị gò bó trong chế độ phong kiến gia trưởng. Những nỗi buồn, tức giận và đau khổ đang tích tụ trong họ, nhưng họ không biết chia sẻ điều đó với ai.

Người con gái ở xa nhà nhớ về mẹ, nhớ về quê hương, và đau đáu trong lòng vì không thể hoàn thành vai trò con cái một cách đầy đủ, giúp cha mẹ già yếu trong thời gian ốm đau và cơ nhỡ. Ngoài ra, cô cũng không thể không nhớ về thời con gái của mình, với những kỷ niệm đầy hồi ức, những ngày trải qua thời gian dặm trường, phải từ biệt cha mẹ, anh em và đóng gói ký ức để bước vào cuộc hôn nhân mới.
Câu hát thứ ba thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, ông bà của các con, các cháu. Sự yêu kính và lòng biết ơn được thể hiện bằng nghệ thuật so sánh khá phổ biến trong ca dao, dân ca:

Qua đình ngả nón trông đình,

Đình bao nhiêu ngói em thương mình bấy nhiêu!

Qua cầu ngả nón trông cầu,

Câu bao nhiêu nhịp dạ em sầu bấy nhiêu ...

Những đối tượng hàng ngày và quen thuộc có khả năng khơi gợi cảm hứng và trở thành nguồn tài liệu sáng tạo cho người viết.

Cái đặc biệt trong đoạn hát này nằm ở cách thể hiện tình cảm. Động từ "Ngó lên" thể hiện sự trọng thể và sự kính trọng. Hình ảnh "nuộc lạt mái nhà" kích thích sự hiện diện vô hạn của lòng biết ơn và sự gắn kết chặt chẽ của mối quan hệ gia đình. Đồng thời, nó cũng làm nổi bật công lao vĩ đại của tổ tiên, ông bà trong việc xây dựng và duy trì gia đình và dòng họ. Các mức độ quan hệ gia đình (bao nhiêu... bấy nhiêu) càng làm nổi bật thông điệp này.

Câu hát thứ tư có thể là lời của cha mẹ khuyên nhủ các con hoặc là lời của anh em ruột thịt tâm sự với nhau:

Anh em nào phải người xa,

Cùng chung bác me, một nhà cùng thân.

Yêu nhau như thể tay chân,

Anh em hòa thuận, hai thân vui vầy.

Mối quan hệ anh em hoàn toàn khác biệt so với mối quan hệ với người xa lạ, bởi vì nó mang trong mình nhiều điểm chung, những thứ vô cùng quý báu: Cùng chung bố mẹ, cùng gia đình, cùng mái ấm. Anh em chia sẻ máu thịt, niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và khổ đau dưới mái nhà chung.

Mối quan hệ anh em có thể được so sánh như tay và chân, thể hiện một sự kết nối máu thịt chặt chẽ không thể tách rời.

Câu hát là lời khuyên anh em nên duy trì sự hoà thuận, tôn trọng lẫn nhau, biết đặt lòng nhường nhịn và hỗ trợ lẫn nhau để làm cho cha mẹ hạnh phúc. Điều này thể hiện tình hiếu thảo một cách cụ thể và thực tế nhất đối với cha mẹ: Sự hòa thuận của anh em, hạnh phúc của gia đình.
Cả bốn câu hát trên đều sử dụng hình thức thơ lục bát với nhịp điệu tình cảm, lời khuyên và sử dụng các hình ảnh so sánh quen thuộc (mặc dù mỗi bài có những hình ảnh riêng biệt). Ca dao và nhạc dân gian là tiếng hát từ trái tim, mang trong mình biểu cảm của cuộc sống, từ niềm vui đến nỗi buồn, từ sự hạnh phúc đến những khó khăn của con người. Thơ ca dân gian ra đời và phát triển để thỏa mãn nhu cầu thể hiện tình cảm của con người. Do đó, nó sẽ tiếp tục sống và vang lên trong tâm hồn của mỗi người chúng ta.