Đọc hiểu Vườn mẹ mai vàng (Nguyễn Hữu Quý) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Từ ngữ, hình ảnh miêu tả miền Trung được sử dụng trong đoạn (4) của bài thơ: thóc chín vàng, núi dốc, sông ngắn, mẹ - trĩu gánh gập ghềnh.

- Tác giả so sánh: miền Trung neo vào Trường Sơn - như - chúng con neo vào mẹ

- Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

+ Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, sinh động và giàu sức gợi.

+ Neo vào mẹ - Dựa/tựa vào mẹ. Mẹ an ủi, ấp ôm, che chở, vỗ về. Cách so sánh vừa gợi ra đặc điểm, dáng vẻ địa hình miền Trung (hẹp, lưng tựa vào Trường Sơn để đứng vững, chống chọi, duy trì sự sống); vừa gợi ra vẻ đẹp của quê hương miền Trung hiền hậu, bao dung; Liên tưởng giữa cái hữu hình “neo vào Trường Sơn” với cái vô hình “neo vào mẹ” để thấy được niềm tin vững chắc; điểm tựa tinh thần mà suốt đời mẹ giành cho con.

+ Qua đó, tác giả gửi gắm tình cảm yêu mến, trân quý với miền Trung, với quê hương, với mẹ

- Ý nghĩa hình ảnh mang tính biểu tượng “mẹ”:

+ “Mẹ” không chỉ là người sinh ra “con”, mà còn là biểu tượng cho những người mẹ, người phụ nữ giàu tình yêu thương, giàu đức hi sinh.

+ “Mẹ” còn là biểu tượng cho quê hương, con người miền Trung cần cù, chịu khó, giàu ý chí, nghị lực.

+ “Mẹ” còn là biểu tượng cho mạch nguồn sự sống thiêng liêng, bất diệt

Đoạn văn tham khảo: 

Gia đình và quê hương là cội nguồn yêu thương, là điểm tựa vững chắc trong hành trình trưởng thành của mỗi con người. Sự gắn kết với gia đình giúp ta luôn cảm nhận được tình yêu thương, sự che chở, là động lực để vượt qua khó khăn. Quê hương không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách, giúp ta hiểu rõ giá trị của cội nguồn. Dù đi xa, mỗi người vẫn luôn mang theo trong tim những ký ức, truyền thống tốt đẹp, để từ đó vững vàng trước sóng gió cuộc đời. Vì vậy, trân trọng gia đình và quê hương chính là trân trọng chính bản thân mình.

Bài thơ Vườn mẹ mai vàng thể hiện tình cảm yêu thương sâu nặng, sự gắn bó tha thiết của nhân vật trữ tình – người con đối với mẹ và quê hương miền Trung. Cảm xúc ấy được bộc lộ qua nhiều cung bậc phong phú, sâu sắc. Trước hết, đó là nỗi xót xa, day dứt khi nhớ về những tháng ngày gian khổ, nhọc nhằn mà mẹ và quê hương đã trải qua trong chiến tranh, thiên tai. Những vất vả ấy không chỉ là thử thách mà còn là dấu ấn không thể phai mờ trong tâm hồn người con. Đồng thời, nhân vật trữ tình bày tỏ niềm cảm phục, biết ơn trước sự tần tảo, bao dung, hi sinh thầm lặng của mẹ, cũng như khát vọng vươn lên mạnh mẽ của quê hương. Trong dòng chảy cảm xúc, người con còn bộc lộ niềm tự hào và hạnh phúc khi chứng kiến vườn mai nở vàng – biểu tượng cho sức sống bền bỉ, tươi đẹp. Hình ảnh ấy gợi lên niềm tin, hi vọng về một tương lai tươi sáng, về những mùa xuân mới sẽ đến với mẹ và quê hương. Bài thơ đã khắc họa chân thực, xúc động tình cảm gia đình và tình yêu quê hương – hai giá trị thiêng liêng nuôi dưỡng tâm hồn con người.