Metyl fomat + NaOH | HCOOCH3 + NaOH → HCOONa + CH3OH | HCOOCH3 ra HCOONa | HCOOCH3 ra CH3OH

Phản ứng Metyl fomat + NaOH (HCOOCH₃ + NaOH → HCOONa + CH₃OH) là phản ứng thủy phân este trong môi trường kiềm hay phản ứng xà phòng hóa quan trọng của Hóa học hữu cơ. Bài viết phân tích điều kiện phản ứng, bản chất tạo muối HCOONa và ancol CH₃OH, cách viết phương trình ion rút gọn, nhận biết sản phẩm cùng bài tập vận dụng từ cơ bản đến nâng cao có lời giải chi tiết.

Phương trình Metyl fomat + NaOH

HCOOCH₃ + NaOH HCOONa + CH₃OH

Điều kiện phản ứng HCOOCH₃ ra HCOONa

- Đun sôi nhẹ.

Cách thực hiện phản ứng HCOOCH₃ ra CH₃OH

- Cho 2ml metyl fomat vào ống nghiệm, sau đó cho tiếp dung dịch 1 ml NaOH 30%. Lắc đều ống nghiệm rồi đun cách thủy trong 5 phút.

Hiện tượng nhận biết phản ứng

- Ban đầu chất lỏng trong ống nghiệm tách thành hai lớp. Sau phản ứng chất lỏng trong ống nghiệm trở thành đồng nhất.

Bạn có biết

- Phản ứng trên gọi là phản ứng xà phòng hóa.

- Các este khác cũng có phản ứng xà phòng hóa tương tự metyl fomat.

Xem thêm: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học online

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Khi thủy phân metyl fomat trong môi trường kiềm (NaOH) thu được sản phẩm là

 A. Natri fomat và axit fomic.

 B. Axit fomic và ancol metylic.

 C. Natri fomat và ancol metylic.

 D. Axit fomic và natri metylat.

Hướng dẫn: 

  HCOOCH₃ + NaOH HCOONa + CH₃OH

HCOONa: natri fomat; CH₃OH: ancol metylic.

Đáp án C.

Ví dụ 2: Phản ứng nào sau đây là phản ứng xà phòng hóa?

 A. Phản ứng thủy phân este trong môi trường axit.

 B. Phản ứng thủy phân este trong môi trường kiềm.

 C. Phản ứng đốt cháy este.

 D. Phản ứng của este với xà phòng.

Hướng dẫn:

Phản ứng thủy phân este trong môi trường kiềm còn gọi là phản ứng xà phòng hóa.

Đáp án B.

Ví dụ 3: Nhận xét nào sau đây là đúng về phản ứng xà phòng hóa?

 A. Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng thuận nghịch.

 B. Phản ứng xà phòng hóa là thủy phân este trong môi trường axit.

 C. Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng một chiều.

 D. Phản ứng xà phòng hóa xảy ra ở điều kiện thường.

Hướng dẫn:

Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng một chiều.

Đáp án C.

Xem thêm các phương trình hóa học hay khác:

• HCOOCH₃ + HOH ⇋ HCOOH + CH₃OH
• HCOOCH₃ + 2O₂ → 2CO₂ + 2H₂O
• HCOOCH₃ + 2AgNO₃ + 3NH₃ + H₂O → 2Ag + 2NH₄NO₃ + NH₄OCOOCH₃
• HCOOC₂H₅ + HOH ⇋ HCOOH + C₂H₅OH
• HCOOC₂H₅ + NaOH → HCOONa + C₂H₅OH
• 2HCOOC₂H₅ + 7O₂ → 6CO₂ + 6H₂O
• HCOOC₂H₅ + 2AgNO₃ + 3NH₃ + H₂O → 2Ag + 2NH₄NO₃ + NH₄OCOOC₂H₅