Câu 2: "Hiện nay, những người hành nghề bán vé số dạo được xếp vào nhóm lao động tự tạo việc làm (lao động khu vực phi chính thức). Dựa trên các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, anh/chị hãy...

Người bán vé số dạo hiện nay được xếp vào nhóm lao động khu vực phi chính thức, tự tạo việc làm nên thông thường không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, BHXH bắt buộc chủ yếu áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, cán bộ, công chức, viên chức và một số nhóm đối tượng khác có quan hệ lao động rõ ràng. Trong khi đó, người bán vé số dạo thường làm việc tự do, không có hợp đồng lao động, không thuộc diện được người sử dụng lao động đóng BHXH bắt buộc.

Để được hưởng các chế độ như hưu trí và tử tuất, người bán vé số có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đây là loại hình BHXH dành cho lao động tự do, lao động khu vực phi chính thức. Khi tham gia BHXH tự nguyện và đóng đủ thời gian theo quy định, họ sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng và chế độ tử tuất khi đủ điều kiện.

Tuy nhiên, việc tiếp cận chính sách này hiện nay còn gặp nhiều rào cản thực tế. Trước hết, thu nhập của người bán vé số thường thấp và không ổn định, nên việc dành một khoản tiền đóng BHXH định kỳ là khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều người chưa hiểu rõ quyền lợi lâu dài của BHXH tự nguyện nên chưa mặn mà tham gia. Công tác tuyên truyền ở một số nơi còn hạn chế, thủ tục tham gia có lúc chưa thật sự thuận tiện. Ngoài ra, mức hỗ trợ của Nhà nước cho người tham gia BHXH tự nguyện tuy đã có nhưng chưa đủ hấp dẫn đối với nhóm lao động thu nhập thấp.

Theo quan điểm cá nhân, để tăng tỷ lệ bao phủ BHXH đối với nhóm lao động đặc thù này, Nhà nước cần có nhiều giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần tăng mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho người thu nhập thấp, đặc biệt là lao động phi chính thức. Có thể nghiên cứu giảm mức đóng linh hoạt hơn theo ngày, tuần hoặc theo thu nhập thực tế để phù hợp khả năng của họ. Đồng thời cần đẩy mạnh tuyên truyền để người lao động hiểu BHXH là chỗ dựa an sinh lâu dài. Nhà nước cũng nên đơn giản hóa thủ tục tham gia, mở rộng mạng lưới tư vấn tại cơ sở và nghiên cứu bổ sung thêm quyền lợi hấp dẫn hơn cho BHXH tự nguyện. Về lâu dài, cần hoàn thiện chính sách an sinh theo hướng mở rộng diện bao phủ, tạo điều kiện để lao động phi chính thức, trong đó có người bán vé số, được tham gia và thụ hưởng an sinh xã hội bền vững.