làm phần 2 viết

Hằng Nga Nguyễn Thị

GỢI Ý ĐÁP ÁN ĐỌC HIỂU

Câu 1. Những sự kiện, câu chuyện trong đoạn trích được kể lại từ điểm nhìn của nhân vật nào?

Đáp án: Các sự kiện, câu chuyện trong đoạn trích được kể lại từ điểm nhìn của nhân vật "tôi" (chính là tác giả – bà Nguyễn Thị Bình). Đây là ngôi kể thứ nhất, giúp câu chuyện mang tính chân thực, tự nhiên và giàu cảm xúc của người trong cuộc.

Câu 2. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn: "Nhưng có một khó khăn mà tôi không vượt qua được... các cậu bận thì không được về."

Biện pháp tu từ chính: Liệt kê.

Biểu hiện: Tác giả liệt kê hàng loạt những khó khăn, thiệt thòi của các con khi mẹ đi vắng: "từ hai tuổi chúng đã phải đi nhà trẻ", "một tuần mới về nhà một lần", "khi mẹ đi vắng có các cậu đưa đón", "các cậu bận thì không được về".

(Có thể chỉ ra thêm biện pháp Điệp từ như từ "vắng", "các cậu" để nhấn mạnh hoàn cảnh neo đơn, thiếu thốn tình thương).

Câu 3. Phân tích hiệu quả của yếu tố phi hư cấu được sử dụng trong đoạn trích.

Đoạn trích thuộc thể loại hồi kí – một thể loại mang đậm tính phi hư cấu (ghi chép lại những người thật, việc thật, mốc thời gian có thật).

Các yếu tố phi hư cấu xuất hiện trong bài: Các mốc thời gian rõ ràng (năm 1956, 1960, 1969); nhân vật có tên tuổi cụ thể (anh Khang, cháu Thắng, cháu Mai, ba tôi); sự kiện lịch sử có thật (chiến tranh chống Mỹ, cải cách ruộng đất, Hội nghị Paris).

Hiệu quả (Tác dụng):

Tính chân thực và độ tin cậy cao: Giúp người đọc hiểu rõ hơn về cuộc sống gian khổ nhưng vĩ đại của những con người lịch sử, làm tăng sức thuyết phục cho những dòng hồi tưởng.

Giá trị tư liệu lịch sử: Tái hiện chân thực bức tranh thời đại chiến tranh chống Mỹ cứu nước, nơi mỗi cá nhân đều phải hy sinh hạnh phúc riêng vì đại cuộc.

Tăng sức lay động cảm xúc: Người đọc xúc động sâu sắc trước những hy sinh thầm lặng, có thật của tác giả và gia đình, từ đó khơi dậy lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc.

Câu 4. Nêu thái độ, tình cảm của tác giả được thể hiện trong đoạn trích.

Qua đoạn trích, chúng ta có thể thấy rõ những nét tâm trạng, tình cảm vô cùng sâu sắc của tác giả:

Lòng yêu thương con tha thiết và niềm trăn trở, day dứt: Tác giả luôn xót xa, lo lắng "đến thắt lòng" khi phải để các con chịu thiệt thòi, thiếu thốn sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ từ lúc còn quá nhỏ do yêu cầu công tác.

Tình cảm kính trọng, hiếu thảo và tự hào đối với người cha: Tác giả xót xa khi nghe tin cha đau ốm, thấu hiểu và tự hào về phẩm chất cương trực, lòng yêu nước, hy sinh thầm lặng của người cha.

Sự đồng cảm, thấu hiểu sâu sắc: Tác giả bày tỏ sự đồng cảm với bao người cha, người mẹ khác trong hoàn cảnh chiến tranh phải chịu cảnh chia ly, hy sinh hạnh phúc riêng.

Tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước cao cả: Dù đối mặt với muôn vàn khó khăn, tác giả vẫn đặt nhiệm vụ cách mạng, việc chung của đất nước lên trên hết.

Câu 5. Từ câu trả lời của người ba trong đoạn trích: "Chuyện ba ốm là chuyện nhỏ, việc con làm hiện nay quan trọng hơn.", anh/chị hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ ngày nay và lí giải.

1. Thông điệp rút ra

Thông điệp: Sự lựa chọn lẽ sống cao đẹp: Biết đặt lợi ích chung, trách nhiệm với cộng đồng, đất nước lên trên lợi ích và khó khăn của cá nhân.

2. Lí giải (Vì sao thông điệp này có ý nghĩa với thế hệ trẻ ngày nay?)

Giúp định hình lý tưởng sống đúng đắn: Câu nói của người cha thể hiện tư thế của một thế hệ đi trước – sẵn sàng nén lại nỗi đau, căn bệnh cá nhân để con an tâm cống hiến cho tổ quốc. Đối với thế hệ trẻ ngày nay, dù không còn chiến tranh bom đạn, nhưng đất nước vẫn cần những con người biết cống hiến, không ích kỷ, không chỉ sống cho riêng mình.

Vượt qua lối sống thực dụng, ích kỷ: Trong thời đại phát triển, con người dễ bị cuốn vào lối sống cá nhân hóa. Thông điệp này nhắc nhở người trẻ cần có trách nhiệm với gia đình, xã hội, biết cống hiến năng lực để giải quyết những "việc lớn", "việc quan trọng" của cộng đồng (như phát triển kinh tế, tình nguyện, bảo vệ môi trường, nâng cao vị thế quốc gia).

Tạo nên sức mạnh tập thể: Một xã hội chỉ có thể phát triển bền vững khi mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ – lực lượng nòng cốt – biết cống hiến và đặt trách nhiệm xã hội lên vị trí xứng đáng.