Giải thích vì sao không thể dùng kháng sinh để tiêu diệt virus.

Kháng sinh (antibiotics) là những chất được thiết kế để ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn bằng cách nhắm vào những đặc điểm sinh học riêng biệt của chúng – ví dụ: thành tế bào (cell wall), bộ máy tổng hợp protein (ribosome 70S), các enzyme chuyển hóa… Trong khi đó, virus hoàn toàn khác: 1. Cấu trúc và cơ chế sinh sản khác biệt - Virus không có thành tế bào, không có ribosome riêng, không có mạng lưới enzyme chuyển hóa của riêng mình. - Chúng chỉ là các phân tử vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA) được bao bọc trong vỏ protein (capsid), và đôi khi có thêm vỏ lipid bên ngoài. - Để nhân lên, virus phải xâm nhập và “cướp” bộ máy sao chép/gen và bộ máy tổng hợp protein của tế bào chủ. 2. Đích tác động của kháng sinh không tồn tại ở virus - Ví dụ penicillin và cephalosporin phá hủy thành tế bào vi khuẩn bằng cách ức chế enzyme tổng hợp peptidoglycan. Virus vốn không có thành tế bào nên không bị ảnh hưởng. - Các kháng sinh ức chế ribosome 70S hoặc enzyme tổng hợp axit nucleic của vi khuẩn cũng vô hiệu đối với virus, vì virus dùng ribosome 80S và enzyme của tế bào chủ. 3. Dùng kháng sinh khi không có chỉ định vi khuẩn gây hại còn gây hại thêm - Không những vô hiệu với virus, việc lạm dụng kháng sinh khi nhiễm siêu vi (ví dụ cảm cúm, viêm họng do virus…) còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh ở vi khuẩn đồng cư, gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, dị ứng… Kết luận: Với virus, chỉ có thuốc kháng virus (antiviral) chuyên biệt mới có tác dụng, bởi chúng được thiết kế để can thiệp vào các bước nhân lên riêng biệt của virus (ví dụ: ức chế men sao chép ngược, ngăn virus bám/chui vào tế bào chủ, ngăn ráp xếp capsid…). Kháng sinh thông thường không có khả năng đó.