Tại sao người mắc bệnh dại thường có biểu hiện sợ nước (chứng sợ nước)?

Khi bị nhiễm virus dại, tác nhân (virus Lyssa) có xu hướng theo đường sợi thần kinh lên tủy sống và não, gây viêm lan tỏa ở nhiều vùng của hệ thần kinh trung ương, trong đó có các nhân dây thần kinh chi phối việc nuốt và co thắt cơ thanh quản (thanh môn). Cụ thể: 1. Tổn thương nhân thần kinh chi phối nuốt và thanh quản – Virus xâm nhập và gây viêm ở các nhân dây thần kinh sọ (như dây IX, X) cũng như đám rối thần kinh vùng hành não (medulla oblongata). – Khi người bệnh cố gắng nuốt, các cơ họng, cơ thanh quản co thắt rất mạnh, gây đau đớn dữ dội. 2. Co thắt cơ thanh quản do kích thích nước, âm thanh, hơi lạnh – Chỉ một giọt nước, tiếng nước chảy hay hơi lạnh từ luồng gió cũng có thể kích hoạt phản xạ co thanh quản (phản xạ thanh môn), dẫn đến nghẹt thở tạm thời, cảm giác sợ hãi và đau đớn. – Lâu dần, bệnh nhân liên tưởng nước (và cả tiếng động, ánh sáng, gió) với cơn co thắt gây đau, nên hình thành chứng “sợ nước” (hydrophobia). 3. Tăng tiết nước bọt, hiện tượng “bọt mép” – Ngoài co thắt, virus còn làm tăng tiết đờm, nước bọt; khi kết hợp co thắt thanh quản, người bệnh khó nuốt, nước bọt ứ đọng dẫn đến bọt trắng quanh miệng, càng gia tăng kinh hoàng mỗi khi tiếp xúc với nước. Tóm lại, “sợ nước” trong bệnh dại không phải vì biến đổi tâm lý đơn thuần, mà là phản xạ bảo vệ của cơ thể: mỗi khi có nước (hoặc chỉ nghĩ đến nước), phản xạ co thắt cơ thanh quản và cơ họng đau đớn lại xảy ra, khiến người bệnh hoảng sợ và tránh mọi tiếp xúc với nước.