Phát biểu hiệu ứng Đốp-ple (Doppler) và nêu một ứng dụng thực tế.

Hiệu ứng Đôp-ple là hiện tượng thay đổi tần số (hoặc bước sóng) của sóng khi nguồn sóng và người quan sát chuyển động tương đối với nhau. Cụ thể, nếu nguồn sóng và người quan sát tiến lại gần nhau, tần số sóng nhận được sẽ cao hơn tần số thực của nguồn; ngược lại, nếu chúng chuyển động ra xa nhau, tần số nhận được sẽ thấp hơn. Công thức hiệu ứng Đôp-ple cho sóng âm khi người quan sát và nguồn sóng chuyển động trên cùng một đường thẳng: \[ f' = f \frac{v + v_o}{v + v_s} \] Trong đó: - \( f' \): tần số sóng nhận được - \( f \): tần số sóng phát ra từ nguồn - \( v \): vận tốc truyền sóng trong môi trường - \( v_o \): vận tốc người quan sát (dương khi tiến đến nguồn) - \( v_s \): vận tốc nguồn sóng (dương khi chuyển động về phía người quan sát) **Ứng dụng thực tế:** - Trong y học, hiệu ứng Đôp-ple được ứng dụng trong siêu âm Doppler để đo vận tốc của dòng máu trong mạch, giúp chẩn đoán các bệnh liên quan đến tim mạch. - Trong giao thông, radar đo tốc độ xe dựa trên hiệu ứng Đôp-ple của sóng radar phản xạ từ xe chuyển động. - Trong thiên văn học, hiệu ứng Đôp-ple giúp xác định vận tốc chuyển động của các thiên thể so với Trái Đất, từ đó nghiên cứu sự giãn nở của vũ trụ.