Ở người, hiện tượng đau mỏi cơ khi vận động nhiều là do lượng lactic acid được sản sinh và tích lũy quá nhiều đã gây độc cho cơ. Dựa vào hiểu biết quá trình lên men, hãy giải thích cơ chế gây ra hiện tượng này

Question

Ngọc Anh · Accepted Answer

{"userId":5436811,"userName":"vợ Jung Hae In"}

Khi vận động mạnh, cơ thể thiếu $$O_2$$, nên tế bào cơ chuyển từ hô hấp hiếu khí sang lên men lactic để tiếp tục tạo ATP. Quá trình này làm lactic acid tích lũy trong cơ, khiến môi trường cơ bị acid hóa, gây đau, mỏi và giảm khả năng co cơ. Khi cơ thể được nghỉ ngơi và cung cấp đủ $$O_2$$, lactic acid sẽ dần được chuyển hóa, hiện tượng đau mỏi sẽ giảm.

Timi · Answer

Khi cơ bắp hoạt động mạnh và liên tục, nhu cầu ATP (năng lượng) tăng lên rất nhanh, trong khi hệ thống hô hấp (vận chuyển và sử dụng O₂) không kịp đáp ứng. Lúc này tế bào cơ chuyển sang con đường phân giải glucose yếm khí (lên men lactic) để sinh ATP nhanh. Quá trình và hệ quả cụ thể như sau:

1. Chuyển hóa yếm khí (lên men lactic)  
   - Glucose → 2 pyruvate + 2 ATP (qua đường phân)  
   - Để tiếp tục đường phân khi thiếu O₂, pyruvate được khử thành lactic acid (lactate + H⁺) nhờ enzim lactate dehydrogenase, đồng thời tái sinh NAD⁺.

2. Tích lũy lactic acid và H⁺  
   - Lactic acid khi giải phóng H⁺ làm giảm pH nội bào (về khoảng 6,5–6,8 thay vì ~7,0–7,2 bình thường).  
   - pH thấp ức chế hoạt động của nhiều enzim trong chuỗi tạo ATP (ví dụ phosphofructokinase), làm cho quá trình sinh năng lượng chậm lại.

3. Ảnh hưởng đến co duỗi cơ và cảm giác đau mỏi  
   - H⁺ dư thừa can thiệp vào cách cơ tế bào kích thích co duỗi:  
     • Giảm khả năng tái hấp thu Ca²⁺ vào lưới nội chất cơ, làm rối loạn cơ chế co giãn.  
     • Ức chế sự liên kết giữa actin–myosin, khiến sợi cơ kém linh hoạt, dễ mỏi.  
   - Đồng thời acid và ion H⁺ kích thích các đầu tận cùng thần kinh cảm giác trong cơ, gây cảm giác “burn” (rát, đau).

4. Hồi phục  
   - Khi ngừng gắng sức và O₂ cấp đủ, lactate được chuyển vào máu tới gan để tái tổng hợp glucose (chu trình Cori) hoặc bị ôxy hóa thành CO₂ và H₂O trong tế bào cơ.  
   - pH nội bào dần phục hồi, enzyme hoạt động trở lại bình thường, cảm giác đau mỏi giảm.

Tóm lại, do vận động quá mức dẫn đến thiếu O₂, đường phân yếm khí sinh nhiều lactic acid và H⁺. Sự tích lũy của H⁺ làm hạ pH, ức chế enzyme và rối loạn co cơ, đồng thời kích thích đầu dây thần kinh cảm giác, gây ra hiện tượng đau mỏi.

Katiee ୨୧ · Answer

{"userId":5436811,"userName":"vợ Jung Hae In"}

$-$ Giải thích

$+$ Khi cơ thể vận động mạnh và liên tục, hệ tuần hoàn không cung cấp đủ oxy cho các tế bào cơ bắp thực hiện quá trình hô hấp hiếu khí

$+$ Để duy trì năng lượng ATP cho cơ co bóp, tế bào cơ chuyển sang hình thức hô hấp kị khí. Trong quá trình này, đường glucose được phân giải thành pyruvic acid, sau đó khử thành lactic acid

$+$ Lactic acid sinh ra được tích lũy trong tế bào và mô cơ làm giảm độ pH của môi trường cơ. Sự thay đổi pH này tác động lên các thụ cảm thể cảm giác và gây ức chế hoạt động co cơ, dẫn đến cảm giác đau nhức và mỏi cơ.

Ở người, hiện tượng đau mỏi cơ khi vận động nhiều là do lượng lactic acid được sản sinh và tích lũy quá nhiều đã gây độc cho cơ. Dựa vào hiểu biết quá trình lên men, hãy giải thích cơ chế gây ra hiện...