Định hướng: Vào lớp 10 nên chọn khối nào phù hợp?

Lên lớp 10 là cột mốc quan trọng khi học sinh bắt đầu lựa chọn các môn học và định hướng cho những năm học THPT. Tuy nhiên, không ít em vẫn băn khoăn vào lớp 10 nên chọn khối nào để vừa học tốt, vừa phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân. Trong bài viết này, FQA sẽ giúp các con hiểu rõ các tổ hợp môn hiện nay, cách xác định khối học phù hợp và những lưu ý quan trọng để đưa ra lựa chọn đúng đắn. 

Vì sao cần chọn khối học ngay từ lớp 10?

Lớp 10 là thời điểm học sinh bắt đầu xây dựng lộ trình học tập cho những năm THPT. Việc lựa chọn khối học không chỉ giúp các con tập trung vào những môn học phù hợp với năng lực và sở thích mà còn tạo nền tảng để xét tuyển vào các ngành học ở bậc đại học sau này.

Mỗi ngành học sẽ có những tổ hợp môn xét tuyển khác nhau. Vì vậy, việc xác định khối học từ sớm sẽ giúp học sinh có kế hoạch học tập rõ ràng, đầu tư nhiều thời gian hơn cho các môn thế mạnh và nâng cao cơ hội đạt kết quả tốt trong các kỳ thi quan trọng.

Các tổ hợp môn lớp 10 theo chương trình mới

Theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, học sinh lớp 10 không còn học cùng một chương trình cố định như trước. Mà được lựa chọn môn học theo định hướng phát triển năng lực, tạo điều kiện để các con chủ động lựa chọn môn học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Chương trình được chia thành 4 nhóm chính:

- 8 môn học bắt buộc: Bao gồm các môn Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp và Nội dung giáo dục của địa phương. 

- 4 môn học tự chọn: Học sinh sẽ chọn 4 trong 9 môn gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Âm nhạc và Mỹ thuật. Do mỗi trường THPT có kế hoạch giảng dạy khác nhau nên không phải trường nào cũng mở đầy đủ 9 môn. Vì vậy, các con nên tìm hiểu trước các môn học mà trường tổ chức để lựa chọn ngôi trường phù hợp với định hướng của mình. 

- Chuyên đề học tập: Học sinh học các chuyên đề theo môn đã chọn để mở rộng và nâng cao kiến thức.

- Hoạt động giáo dục: Bao gồm hướng nghiệp, câu lạc bộ, hoạt động nghệ thuật, thể chất và các hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển toàn diện.

Làm sao để biết con phù hợp với khối nào khi vào 10?

Mỗi học sinh đều có sở thích, tính cách và khả năng học tập khác nhau. Vì vậy, không có khối học nào là tốt nhất, mà chỉ có khối học phù hợp nhất với từng bạn. Vào lớp 10 nên chọn khối nào, các con có thể dựa vào những tiêu chí sau:

Xác định điểm mạnh của bản thân 

Hãy xem mình học tốt môn nào và cảm thấy hứng thú với môn nào nhất. Không nên chọn khối chỉ vì bạn bè cùng chọn hoặc theo xu hướng, bởi mỗi học sinh sẽ có thế mạnh khác nhau.

- Thế mạnh các môn Toán, Lý, Hóa các con có thể chọn khối A00

- Thế mạnh trong môn Toán, Hóa, Sinh khối B00 có thể phù hợp với con

- Thế mạnh các môn Văn, Sử, Địa khối C00 là lựa chọn hợp lý cho con

- Thế mạnh về môn Toán, Văn, Anh con hãy chọn khối D01

Dựa vào sở thích, tính cách và năng lực

Dưới đây là một số gợi ý lựa chọn khối học dựa trên đặc điểm tính cách và năng lực của từng nhóm học sinh.

- Nếu các con có tư duy logic, yêu thích các con số và hứng thú với các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học hay Sinh học thì khối A, A1 là lựa chọn phù hợp.

- Nếu con yêu thích Văn học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật hoặc quan tâm đến các vấn đề xã hội, văn hóa, các con có thể cân nhắc khối C hoặc khối D.

- Với những bạn năng động, tự tin, thích giao tiếp và yêu thích ngoại ngữ, các khối D01, D14 sẽ giúp phát huy thế mạnh.

- Nếu con có năng khiếu hội họa, thiết kế, kiến trúc hoặc âm nhạc, các khối V và H sẽ là hướng đi phù hợp để phát triển khả năng sáng tạo và theo đuổi đam mê nghệ thuật.

- Bên cạnh đó, những học sinh yêu thích Sinh học, yêu thiên nhiên, động vật, thực vật và các hiện tượng trong tự nhiên sẽ phù hợp với khối B.

Xác định mục tiêu nghề nghiệp 

Khi đã có định hướng nghề nghiệp, các con nên tìm hiểu ngành học yêu cầu xét tuyển bằng khối nào để lựa chọn phù hợp.

Tham khảo ý kiến từ người có kinh nghiệm

Việc lựa chọn khối học không nên chỉ dựa vào cảm tính hoặc quyết định một mình. Các con nên chủ động trao đổi với cha mẹ, thầy cô hoặc chuyên gia hướng nghiệp để nhận được những lời khuyên phù hợp. Với kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình, họ có thể giúp các con đánh giá khách quan về năng lực học tập, điểm mạnh và điểm yếu.

Bên cạnh đó, thầy cô và chuyên gia còn có thể cung cấp thông tin về yêu cầu của từng ngành học, xu hướng tuyển sinh, cơ hội việc làm và những kỹ năng cần chuẩn bị trong tương lai.

Thực hiện bài trắc nghiệm hướng nghiệp 

Các bài trắc nghiệm như RIASEC hoặc MBTI hay một số công cụ đánh giá năng lực là nguồn tham khảo hữu ích giúp các con hiểu rõ hơn về bản thân. Kết quả bài trắc nghiệm có thể gợi ý những nhóm ngành và tổ hợp môn phù hợp, từ đó giúp các con có thêm định hướng khi lựa chọn khối học. 

Tuy nhiên, các bài trắc nghiệm chỉ mang tính chất tham khảo. Các con nên kết hợp kết quả này với năng lực học tập thực tế, sở thích lâu dài và mục tiêu tương lai để đưa ra lựa chọn chính xác và phù hợp nhất. 

Những sai lầm khiến học sinh chọn sai tổ hợp môn 

Nhiều học sinh rơi vào trạng thái chán nản, áp lực học tập vì mắc phải những sai lầm chủ quan ngay từ bước đầu chọn tổ hợp môn:

- Chọn khối theo bạn bè hoặc xu hướng: Đây là sai lầm mà rất nhiều học sinh mắc phải. Thay vì dựa trên năng lực và sở thích của bản thân, các con lại chọn khối vì bạn thân cùng học, vì thấy nhiều người lựa chọn hoặc vì cho rằng đó là khối "hot". Khi theo học khối không phù hợp, các con sẽ dễ mất hứng thú, gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và khó phát huy được thế mạnh của mình.

- Chọn khối mà không có định hướng lâu dài: Nhiều học sinh chỉ quan tâm đến việc chọn tổ hợp môn để học mà chưa tìm hiểu các ngành học hoặc lĩnh vực phù hợp trong tương lai. Việc thiếu định hướng khiến các con dễ cảm thấy mơ hồ trong quá trình học, thậm chí phải thay đổi kế hoạch nhiều lần khi nhận ra khối học không đáp ứng mục tiêu của bản thân.

- Bỏ qua năng lực và thế mạnh của bản thân: Một số học sinh chọn khối chỉ vì yêu thích một ngành nghề trong khi các môn trong tổ hợp lại không phải thế mạnh. Điều này khiến việc học trở nên áp lực, kết quả không như mong muốn và mất nhiều thời gian để theo kịp chương trình.

Nếu nhận thấy khối học hiện tại không phù hợp với năng lực hoặc định hướng của mình, các con cũng không cần quá lo lắng. Trong nhiều trường hợp, học sinh vẫn có thể điều chỉnh khối học trong giai đoạn lớp 10 hoặc lớp 11 nếu đáp ứng quy định của nhà trường.

Vào lớp 10 nên chọn khối nào là bước khởi đầu cho hành trình học tập ở THPT. Vì vậy, các con hãy cân nhắc kỹ năng lực, sở thích và mục tiêu của bản thân trước khi đưa ra quyết định. Với sự chuẩn bị đầy đủ và định hướng đúng đắn, FQA tin rằng mỗi học sinh đều có thể lựa chọn được khối học phù hợp để phát triển bản thân một cách toàn diện.