Đề xuất giáo dục bắt buộc 9 năm, từ cấp tiểu học đến hết trung học cơ sở

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, đang được lấy ý kiến rộng rãi.

Theo cơ quan soạn thảo, Nghị định được xây dựng nhằm thể chế hóa các quy định tại Nghị quyết số 29, Nghị quyết số 71 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để triển khai hiệu quả công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ trong giai đoạn mới.

Dự thảo xác định giáo dục bắt buộc kéo dài 9 năm, từ cấp tiểu học đến hết THCS. Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học hoàn thành chương trình trong độ tuổi theo quy định của pháp luật. Quy định này nhấn mạnh tính ràng buộc, thay vì chỉ dừng ở mục tiêu khuyến khích như trước.

Đáng chú ý, dự thảo làm rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương. Mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ phổ cập và giáo dục bắt buộc. Gia đình phải bảo đảm điều kiện học tập cho con em; các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao; chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý, theo dõi trên địa bàn.

Một điểm mới khác là cơ chế theo dõi, quản lý và hỗ trợ học sinh được bổ sung, chuyển trọng tâm từ “công nhận kết quả” sang “kiểm soát quá trình”. Cách tiếp cận này nhằm phát hiện sớm nguy cơ bỏ học, kịp thời can thiệp, hạn chế tình trạng học sinh rời ghế nhà trường giữa chừng, nhất là tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Ngoài ra, dự thảo cũng quy định cụ thể đối tượng, chương trình phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xoá mù chữ.

Đối với phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc, dự thảo Nghị định quy định rõ tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn đối với cá nhân, cấp xã và cấp tỉnh; bảo đảm trẻ em trong độ tuổi được chuẩn bị đầy đủ về thể chất, tâm thế trước khi vào lớp 1 và hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc đến hết cấp THCS.

Đối với xóa mù chữ, dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn công nhận cá nhân đạt chuẩn biết chữ, tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1, mức độ 2. Các tiêu chí được bổ sung, phân định rõ theo từng mức độ, hướng tới bảo đảm chất lượng thực tế, hạn chế hình thức và nguy cơ tái mù chữ.

Để đảo đảm tất cả trẻ em trong độ tuổi được đến trường, dự thảo quy định mạng lưới trường, lớp được bố trí hợp lí theo địa bàn dân cư, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh và học viên trong diện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ; bảo đảm thuận lợi cho việc đi học, học tập thường xuyên của người học. Đặc biệt, ưu tiên quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường, lớp tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp, khu đô thị mới và các khu vực có biến động dân cư.