Khi tháo đai ốc ở các máy móc thiết bị, người thợ cần dùng dụng cụ là cờ lê. a) Hãy chỉ ra vật chịu lực tác dụng làm quay và lực làm quay trong trường hợp này là gì? b) Nếu ốc quá chặt, người thợ thườn...

a) Chỉ ra vật chịu lực tác dụng và lực làm quay

Vật chịu lực tác dụng làm quay: Chính là đai ốc (hoặc bu lông). Khi người thợ tác dụng lực vào cờ lê, lực này được truyền qua ngàm của cờ lê để làm cho đai ốc xoay quanh trục của nó.

Lực làm quay: Là lực do tay người thợ tác dụng vào cán cờ lê. Lực này thường được đặt vuông góc với cán cờ lê để đạt hiệu quả làm quay cao nhất.

b) Giải thích việc nối dài cán cờ lê bằng ống thép

Khi đai ốc quá chặt, người thợ nối dài cán cờ lê nhằm mục đích tăng Momen lực để làm đai ốc quay dễ dàng hơn. Cụ thể dựa trên công thức vật lí sau:

Trong vật lí, tác dụng làm quay của một lực được đặc trưng bởi đại lượng gọi là Momen lực ($M$), được tính bằng công thức:

$M = F \cdot d$

Trong đó:

$M$: Momen lực (đơn vị N.m).

$F$: Độ lớn của lực tác dụng (lực của tay người).

$d$: Cánh tay đòn (khoảng cách từ trục quay đến giá của lực, ở đây chính là chiều dài từ tâm đai ốc đến vị trí tay cầm trên cán cờ lê).

Giải thích:

Khi dùng thêm ống thép để nối dài cán cờ lê, người thợ đã làm tăng chiều dài cánh tay đòn ($d$).

Theo công thức trên, khi $d$ tăng lên, với cùng một lực $F$ do tay người bỏ ra, Momen lực $M$ sẽ tăng lên đáng kể.

Momen lực lớn hơn sẽ giúp thắng được lực ma sát hoặc lực siết chặt của đai ốc, giúp việc tháo ốc trở nên dễ dàng và đỡ tốn sức hơn.