Nêu vai trò của ARN poly trong quá trình phiên mã .

ARN pôlimeraz (ARN pol) là enzym chủ chốt điều khiển toàn bộ quá trình phiên mã. Cụ thể, ARN pol đảm nhận các vai trò chính sau: 1. Nhận biết và bám vào vùng promoter trên ADN - Ở vi khuẩn, ARN pol holoenzym (gồm các tiểu đơn vị α₂ββ'ω và yếu tố sigma) tìm và bám đúng trình tự promoter. - Ở sinh vật nhân chuẩn, phức hợp ARN pol II phối hợp với các yếu tố phiên mã chung (GTFs) để xác định vị trí khởi đầu phiên mã. 2. Mở xoắn cục bộ mạch đôi ADN - ARN pol làm tan xoắn đoạn ADN tại vùng khởi đầu (transcription bubble), tạo ra hai mạch đơn DNA để làm khuôn mẫu. 3. Khởi sự tổng hợp mRNA (khởi đầu) - Sau khi ổn định phức hợp mở, ARN pol bắt đầu liên kết nucleotide (ribonucleoside triphosphate – rNTP) tương ứng với mạch khuôn DNA, hình thành liên kết phosphodieste đầu tiên. 4. Kéo dài chuỗi ARN (giai đoạn elongation) - ARN pol di chuyển dọc theo mạch khuôn 3'→5’, tổng hợp mạch ARN mới theo chiều 5'→3’. - Trong quá trình này enzym vừa mở tiếp đoạn ADN trước mặt, vừa xếp nối rNTP, vừa “cuộn” lại ADN phía sau. 5. Hiệu chỉnh (proofreading) - Mặc dù không mạnh như ADN pol, ARN pol vẫn có cơ chế loại bỏ vài nucleotide gắn sai nhờ hoạt tính nuclease nội sinh. 6. Kết thúc phiên mã (termination) - Khi gặp tín hiệu kết thúc (terminator), ARN pol dừng tổng hợp, tách rời mạch ARN vừa синthé và giải phóng khỏi ADN. 7. Tái sử dụng - Sau khi kết thúc, ARN pol có thể tái lập phức hợp với các yếu tố phiên mã và tiếp tục khởi động một chu kỳ phiên mã mới. Tóm lại, ARN pol chịu trách nhiệm từ khâu nhận diện vị trí khởi đầu đến khi hoàn thiện và giải phóng mRNA—đảm bảo thông tin di truyền trên ADN được chuyển thành khuôn dạng transcript để phục vụ dịch mã thành protein.