* Vì sao cây trinh nữ cụp lá khi chạm vào?

Cây trinh nữ (Mimosa pudica) cụp lá khi chạm vào là do cơ chế phản ứng cơ học (thigmonasty hoặc seismonasty) liên quan đến sự thay đổi áp suất thẩm thấu (turgor pressure) ở cấu trúc gọi là “gối lá” (pulvinus) bên dưới mỗi cuống lá. Cụ thể như sau: 1. Kích thích cơ học kích hoạt điện thế hành động – Khi có va chạm hoặc chạm vào, tín hiệu cơ học gây ra một điện thế hành động (giống như tín hiệu thần kinh) lan truyền dọc theo thân cây. 2. Thay đổi ion và nước ở gối lá – Điện thế hành động kích hoạt kênh ion tại gối lá, làm các ion K⁺ và Cl⁻ từ tế bào gối lá thoát ra ngoài, đồng thời Ca²⁺ cũng tham gia truyền tín hiệu. – Do mất ion, nước trong tế bào gối lá theo đường thẩm thấu chảy ra ngoài, làm giảm áp suất turgor trong tế bào gối lá phía dưới. 3. Sự co cụm gối lá và khép lá – Khi tế bào gối lá phía dưới mất turgor, phần gối lá co lại, kéo cuống lá xuống, lá chùm lại và cụp nhanh. 4. Ý nghĩa sinh thái – Phản ứng này có thể giúp cây né tránh côn trùng, động vật ăn lá hoặc giảm thoát hơi nước khi bị tổn thương. Sau một khoảng thời gian (vài phút đến hàng chục phút), gối lá bơm ngược ion và nước trở lại, khôi phục áp suất turgor ban đầu và lá từ từ mở ra trở lại.