Nêu cấu tạo của 1 operon trong tế bào sinh vật nhân sơ

Question

khoinguyen · Accepted Answer

Cấu trúc của một operon ở sinh vật nhân sơ bao gồm các thành phần quan trọng sắp xếp theo thứ tự liên tiếp nhau:

Vùng khởi động (P - Promoter): Là vị trí tương tác của enzym ARN polimeraza để khởi đầu quá trình phiên mã.

Vùng vận hành (O - Operator): Là đoạn trình tự nuclêôtit đặc biệt, nơi prôtêin ức chế có thể liên kết để ngăn cản quá trình phiên mã.

Nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A...): Các gen nằm kề nhau, có liên quan về chức năng và cùng mang thông tin mã hóa cho các enzym tham gia vào cùng một con đường chuyển hóa trong tế bào.

Ngoài ra, nằm trước và không thuộc thành phần cấu tạo của operon là gen điều hòa (R), giữ vai trò mã hóa cho prôtêin ức chế để kiểm soát hoạt động của operon đó.

Timi · Answer

Một operon điển hình ở vi khuẩn (sinh vật nhân sơ) bao gồm các thành phần chính sau:

1. Gen điều hòa (regulator gene – ví dụ lacI trong operon lac)  
   - Mã hóa phân tử ức chế (repressor) hoặc hoạt hóa tố (activator)  
   - Thường có trình tự bắt đầu và kết thúc độc lập, nằm ngoài cụm gen cấu trúc

2. Vùng khởi động (Promoter – P)  
   - Nơi ARN-polymerase gắn vào để khởi đầu quá trình phiên mã  
   - Có trình tự đặc hiệu giúp điều khiển hiệu suất phiên mã

3. Vùng vận hành (Operator – O)  
   - Nằm ngay sau promoter hoặc xen giữa promoter và các gen cấu trúc  
   - Là vị trí gắn của phân tử ức chế (repressor)  
   - Khi ức chế gắn, ARN-polymerase bị cản trở, ngăn cản phiên mã các gen cấu trúc

4. Cụm gen cấu trúc (Structural genes – ví dụ lacZ, lacY, lacA)  
   - Thường được phiên mã thành một bản mRNA chung (mRNA đa chức năng)  
   - Mỗi gen mã hóa cho một enzyme hoặc protein tham gia chung một con đường chuyển hóa

5. Vùng kết thúc (Terminator – T)  
   - Tín hiệu để ARN-polymerase dừng phiên mã và tách khỏi mạch mẫu DNA

Sơ đồ tổng quát:  
[Gen điều hòa] → Promoter (P) – Operator (O) – Gen cấu trúc 1 → Gen cấu trúc 2 → … → Gen cấu trúc n – Terminator

Cơ chế điều hòa:  
- Ở trạng thái “tắt” (off), repressor gắn lên operator, ngăn không cho ARN-polymerase chạy qua.  
- Khi có tín hiệu (inducer hoặc corepressor), repressor mất khả năng gắn → ARN-polymerase phiên mã các gen cấu trúc → sản xuất enzyme cần thiết.

Ngọc Anh · Answer

{"userId":5168846,"userName":"Yuan"}

Cấu tạo của một operon ở sinh vật nhân sơ gồm:

+ Vùng khởi động (P - Promoter): nơi RNA polymerase bám vào để khởi đầu phiên mã.

+ Vùng vận hành (O - Operator): nơi protein điều hòa bám vào để kiểm soát quá trình phiên mã.

+ Nhóm gen cấu trúc: gồm một hoặc nhiều gene liên quan về chức năng, cùng tham gia tổng hợp một sản phẩm hoặc thực hiện một quá trình sinh học.