Phân tích những nguyên nhân dẫn đến sự hình thành chế độ phong kiến ở: -châu Âu, -Trung Quốc. Từ đó chỉ ra những điểm giống và khác nhau của hai mô hình phong kiến.

Nguyên nhân hình thành chế độ phong kiến ở châu Âu xuất phát từ cuộc khủng hoảng của Đế quốc Rô-ma cổ đại và cuộc xâm lược của người Giéc-man vào thế kỷ năm. Khi tràn vào lãnh thổ Rô-ma, người Giéc-man đã thủ tiêu bộ máy nhà nước cũ, thành lập các vương quốc mới. Họ tiến hành tịch thu ruộng đất của chủ nô Rô-ma cũ để chia cho các tướng lĩnh quân sự và quý tộc Giéc-man. Những người này vừa có ruộng đất vừa có tước vị, dần trở thành giai cấp lãnh chúa phong kiến. Đồng thời, những nô lệ được giải phóng và nông dân tự do bị mất ruộng đất phải nhận ruộng của lãnh chúa để cày cấy, biến thành giai cấp nông nô phụ thuộc. Từ đó, hai giai cấp cơ bản là lãnh chúa và nông nô hình thành, đánh dấu chế độ phong kiến châu Âu chính thức ra đời.

Nguyên nhân hình thành chế độ phong kiến ở Trung Quốc diễn ra từ thế kỷ ba trước Công nguyên, gắn liền với sự chuyển biến của công cụ sản xuất bằng sắt từ cuối thời Xuân Thu Chiến Quốc. Sự xuất hiện của công cụ sắt giúp năng suất lao động tăng cao, diện tích đất đai được khai phá mở rộng, xuất hiện nhiều gia đình giàu có. Những quan lại và địa chủ giàu có chiếm đoạt nhiều ruộng đất công hoặc khai hoang đất mới trở thành giai cấp địa chủ. Ngược lại, những nông dân bị mất ruộng đất, không có tư liệu sản xuất phải nhận ruộng của địa chủ để canh tác và nộp địa tô, trở thành giai cấp nông dân lĩnh canh hay còn gọi là tá điền. Quan hệ bóc lột địa tô giữa địa chủ và tá điền được xác lập dưới thời nhà Tần, đánh dấu sự hình thành chế độ phong kiến Trung Quốc.

Điểm giống nhau của hai mô hình phong kiến này là đều dựa trên cơ sở kinh tế nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo. Cả hai mô hình đều có kết cấu xã hội gồm hai giai cấp cơ bản, trong đó giai cấp thống trị nắm giữ phần lớn ruộng đất và giai cấp bị trị là lực lượng sản xuất chính nhưng không có hoặc có rất ít ruộng đất. Phương thức bóc lột chủ yếu của cả hai mô hình đều là bóc lột địa tô dựa trên sự phụ thuộc của người nông dân vào giai cấp thống trị.

Điểm khác nhau giữa hai mô hình phong kiến thể hiện rõ qua con đường hình thành, kết cấu giai cấp và thể chế chính trị. Về con đường hình thành, phong kiến châu Âu ra đời từ sự đổ vỡ của chế độ chiếm hữu nô lệ cổ đại kết hợp với yếu tố ngoại tộc xâm lược, trong khi phong kiến Trung Quốc hình thành từ sự rã đám tự thân của chế độ chiếm hữu bang tộc thời cổ đại nhờ sự phát triển của lực lượng sản xuất nội tại. Về kết cấu giai cấp, xã hội phong kiến châu Âu gồm lãnh chúa và nông nô, còn xã hội phong kiến Trung Quốc gồm địa chủ và tá điền, trong đó nông nô châu Âu có sự lệ thuộc thân thể vào lãnh chúa nặng nề hơn so với tá điền Trung Quốc. Về thể chế chính trị, châu Âu trong phần lớn thời kỳ phong kiến mang tính chất phân quyền với các lãnh địa độc lập tự trị, nhà vua có quyền lực hạn chế, ngược lại Trung Quốc duy trì thể chế chuyên chế trung ương tập quyền cực kỳ nặng nề, nơi hoàng đế nắm giữ vương quyền và thần quyền tối cao xuyên suốt từ trung ương đến địa phương.