Cô-đon (codon) trên mARN nào làm tín hiệu kết thúc quá trình dịch mã? Giari thích.

Trên mARN có ba cô-đon không mã hóa bất kỳ axit amin nào mà đóng vai trò tín hiệu kết thúc (stop codon) quá trình dịch mã, đó là: 1. UAA (ochre) 2. UAG (amber) 3. UGA (opal hoặc umber) Giải thích cơ chế chung: - Khi ribôxôm dịch dãy codon và chạm tới một trong ba cô-đon UAA, UAG hoặc UGA, không có tARN nào mang đối mã (anticodon) tương ứng; - Thay vào đó, các protein gọi là yếu tố giải phóng (release factors) sẽ nhận diện stop codon: • Ở vi khuẩn, RF1 nhận diện UAG và UAA, RF2 nhận diện UGA và UAA. • Ở sinh vật nhân chuẩn, eRF1 nhận diện cả ba stop codon. - Yếu tố giải phóng kích hoạt phản ứng thủy phân liên kết giữa polypeptit đang tổng hợp với tARN ở vị trí P, làm giải phóng chuỗi polypeptit mới tổng hợp ra khỏi ribôxôm, đồng thời ribôxôm tách rời và dịch mã kết thúc.