Để giải bài toán này, ta cần phải thực hiện các bước sau đây:
Bước 1: Viết phương trình phản ứng
X + Na → Y + Z
Trong đó Y là ancol dơn chức A và Z là natri phenolat.
Bước 2: Tính số mol H2 sinh ra
Theo đề bài, thể tích H2 (đktc) sinh ra là 6,72 lít. Theo định luật Avogadro, 1 mol khí ở đktc có thể chiếm một thể tích bằng 22,4 lít. Vì vậy, số mol H2 sinh ra là:
n(H2) = V/22,4 = 6,72/22,4 = 0,3 mol
Bước 3: Tính số mol Na đã phản ứng
Do Na dư nên số mol Na đã phản ứng bằng số mol H2 sinh ra. Vậy số mol Na đã phản ứng là:
n(Na) = n(H2) = 0,3 mol
Bước 4: Tính số mol X
Số mol X bằng số mol natri phenolat Z do X tác dụng với Na tạo thành Z. Vì Na là kim loại kiềm nên phản ứng hoàn toàn, tức là số mol Z bằng số mol Na đã phản ứng. Vậy số mol X cũng bằng 0,3 mol.
Bước 5: Tính khối lượng X
Khối lượng X bằng số mol X nhân với khối lượng phân tử trung bình của X. Ta có:
M(X) = (n phenol x M(phenol) + n A x M(A)) / n(X)
Trong đó, n phenol và n A lần lượt là số mol phenol và ancol dơn chức A trong X, n(X) là số mol X.
M(phenol) = 94 g/mol, M(A) = khối lượng phân tử trung bình của ancol dơn chức A.
Ta có hệ phương trình sau:
{system{n phenol + n A = 0,3\ n A = 25,4/M(A) - n phenol}}
Giải hệ phương trình này ta được:
n phenol ≈ 0,12 mol
n A ≈ 0,18 mol
Thay vào công thức tính M(X), ta có:
M(X) = (0,12 x 94 + 0,18 x M(A)) / 0,3
25,4 gam X tương đương với 0,3 mol X, vậy:
0,3 x M(X) = 25,4
M(X) ≈ 212 g/mol
Bước 6: Xác định A
Theo đề bài, A là một ancol dơn chức. Khối lượng phân tử trung bình của A có thể tính được từ công thức:
M(A) = (m x 12 + n x 1 + 16) / n
Trong đó, m và n lần lượt là số nguyên tử cacbon và hydro trong phân tử A.
Ta có thể giả sử A là ancol metylic (CH3OH) để tính được khối lượng phân tử trung bình của A:
M(A) = (1 x 12 + 4 x 1 + 16) / 1 = 32 g/mol
Vậy A là ancol metylic.