Câu 1: Để xác định hướng chuyển dịch của phản ứng, ta cần so sánh tỉ lệ giữa nồng độ các chất tham gia và sản phẩm trong phản ứng với hằng số cân bằng $K_c$.
Trong phản ứng $\text{butan} \rightleftharpoons \text{isobutan}$, ta có $K_c = 2,5$.
Với [butan] = 3 mol/L và [isobutan] = 4 mol/L, ta tính được $Q_c = \frac{[\text{isobutan}]^2}{[\text{butan}]} = \frac{(4)^2}{3} \approx 5,33$.
So sánh giá trị của $Q_c$ với $K_c$:
- Nếu $Q_c < K_c$, tức là tỉ lệ giữa nồng độ các chất tham gia và sản phẩm trong hỗn hợp phản ứng nhỏ hơn tỉ lệ cân bằng, phản ứng sẽ dịch chuyển theo chiều thuận để đạt tới trạng thái cân bằng.
- Nếu $Q_c > K_c$, tức là tỉ lệ giữa nồng độ các chất tham gia và sản phẩm trong hỗn hợp phản ứng lớn hơn tỉ lệ cân bằng, phản ứng sẽ dịch chuyển theo chiều nghịch để đạt tới trạng thái cân bằng.
- Nếu $Q_c = K_c$, tức là tỉ lệ giữa nồng độ các chất tham gia và sản phẩm trong hỗn hợp phản ứng bằng tỉ lệ cân bằng, phản ứng đang ở trạng thái cân bằng.
Với giá trị tính được, ta có $Q_c > K_c$, nên phản ứng đang dịch chuyển theo chiều nghịch. Đáp án là A. Phản ứng đang dịch chuyển theo chiều nghịch.
Câu 2: Trạng thái cân bằng là trạng thái mà tỉ lệ giữa nồng độ các chất tham gia và sản phẩm trong phản ứng không thay đổi theo thời gian.
Phát biểu đúng về trạng thái cân bằng là D. Trạng thái cân bằng là trạng thái cố định, không bị thay đổi khi thay đổi các điều kiện nhiệt độ, áp suất, nồng độ.
Câu 3: Để tính hằng số cân bằng $K_c$ của phản ứng $X_{(k)} + Y_{(k)} \rightleftharpoons 2Z_{(k)}$, ta sử dụng công thức $K_c = \frac{[Z]^2}{[X][Y]}$.
Trong trường hợp này, sau khi cân bằng được thiết lập, nồng độ của Z là 1,5 mol/L. Ta có [X] = 1,0 mol/L và [Y] = 1,5 mol/L.
Thay các giá trị vào công thức, ta tính được $K_c = \frac{(1,5)^2}{(1,0)(1,5)} = 1,5$. Đáp án là D. $K_c = 1,5$.
Câu 4: Điều kiện kết tủa và hòa tan kết tủa dựa trên quan hệ giữa tỉ số phản ứng Q và tích số hòa tan T.
Phát biểu đúng về điều kiện kết tủa, hòa tan kết tủa dựa trên quan hệ giữa tỉ số phản ứng Q và tích số hòa tan T là:
- Nếu $Q \leq T$, tức là tỉ số phản ứng nhỏ hơn hoặc bằng tích số hòa tan, không có kết tủa tạo thành trong dung dịch.
- Nếu $Q > T$, tức là tỉ số phản ứng lớn hơn tích số hòa tan, chất rắn sẽ hòa tan trong dung dịch.
Với các phát biểu trên, đáp án đúng là A. Nếu $Q \leq T$ thì có kết tủa tạo thành trong dung dịch.
Câu 5: Hằng số cân bằng $K_p$ và $K_c$ của một phản ứng có quan hệ với biến thiên số mol khí trong phản ứng.
Phát biểu đúng về hằng số cân bằng $K_p = K_c$ khi là B. Biến thiên số mol khí trong phản ứng $\Delta n = 0$.
Câu 6: Để tính giá trị $K_b$ của bazơ liên hợp butylamin $C_4H_9NH_2$, ta sử dụng công thức $K_w = K_a \cdot K_b$, với $K_w = 1,0 \times 10^{-14}$.
Trong trường hợp này, giá trị $K_a$ của ion butylamoni $C_4H_9NH_3^+$ đã được cho là $2,3 \times 10^{-11}$. Ta tính được $K_b = \frac{K_w}{K_a} = \frac{1,0 \times 10^{-14}}{2,3 \times 10^{-11}} \approx 4,35 \times 10^{-4}$. Đáp án là C. $K_b = 4,35 \times 10^{-4}$.
Câu 7: Để tính pH của dung dịch đệm bazơ, ta sử dụng công thức $pOH = -\log[\text{OH}^-]$ và $pH = 14 - pOH$.
Trong trường hợp này, dung dịch đệm chứa $NH_3$ và $NH_4Cl$. Ta biết hằng số $K_b$ của $NH_3$ là $1,8 \times 10^{-5}$.
Đầu tiên, tính nồng độ $\text{OH}^-$ trong dung dịch đệm:
- Nồng độ $[\text{OH}^-]$ được tính bằng $K_b \cdot \frac{[\text{NH}_4^+]}{[\text{NH}_3]}$.
- Với [NH3] = 0,75 M và [NH4Cl] = 0,55 M, ta tính được $[\text{OH}^-] = K_b \cdot \frac{[NH_4^+]}{[NH_3]} = (1,8 \times 10^{-5}) \cdot \frac{0,55}{0,75} \approx 1,32 \times 10^{-5}$.
Tiếp theo, tính pOH và pH:
- $pOH = -\log[\text{OH}^-] = -\log(1,32 \times 10^{-5}) \approx 4,88$
- $pH = 14 - pOH = 14 - 4,88 \approx 9,12$
Vậy, đáp án là D. pH = 9,39.
Câu 8: Để xác định hai ion đóng vai trò bazơ trong phản ứng $CO_3 + H_2PO_4^- \rightleftharpoons HCO_3^- + HPO_4^{2-}$, ta xem xét các cặp axit-bazơ có thể tạo thành trong phản ứng.
Trong trường hợp này, cặp axit-bazơ có thể tạo thành là:
- $H_2PO_4^- / HPO_4^{2-}$: Đây là cặp axit-bazơ vì $H_2PO_4^-$ có khả năng nhường một proton (H+) để tạo thành $HPO_4^{2-}$.
- $CO_3^{2-} / HCO_3^-$: Đây cũng là cặp axit-bazơ vì $CO_3^{2-}$ có khả năng nhường một proton (H+) để tạo thành $HCO_3^-$.
Vậy, hai ion đóng vai trò bazơ trong phản ứng là $HPO_4^{2-}$ và $HCO_3^-$. Đáp án là D. $HCO_3^-$ và $HPO_4^{2-}$.
Câu 9: Để xác định có kết tủa tạo thành hay không trong phản ứng giữa dung dịch $Na_2CO_3$ và dung dịch $MgCl_2$, ta tính tỉ số phản ứng Q và so sánh với tích số hòa tan T của $MgCO_3$.
Trong trường hợp này, tích số hòa tan T của $MgCO_3$ đã được cho là $6,8 \times 10^{-6}$. Ta tính tỉ số phản ứng Q:
- [Na2CO3] = 0,02 M và [MgCl2] = 0,01 M.
- $Q = \frac{[\text{MgCO}_3]}{[\text{Na}_2\text{CO}_3][\text{MgCl}_2]} = \frac{T}{[\text{Na}_2\text{CO}_3]} = \frac{6,8 \times 10^{-6}}{0,02} = 3,4 \times 10^{-7}$.
So sánh giá trị của Q với T:
- Nếu Q ≤ T, tức là tỉ