ĐỀ 93: Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi Tấc đất thành cổ (Phạm Đình Lân) Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình của bài thơ là ai? Câu 2: “Nhẹ bước c...

Quang

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình của bài thơ là ai?

• Thể thơ: Thơ tự do (các dòng thơ có số chữ không bằng nhau).

• Nhân vật trữ tình: "Tôi" - người cựu chiến binh hoặc người hôm nay về thăm lại chiến trường xưa.

• Đối tượng trữ tình: "Bạn", "đồng đội" - những người chiến sĩ đã hy sinh và đang nằm lại trong lòng đất Thành cổ Quảng Trị.

Câu 2: "Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi." thuộc câu phân loại theo mục đích nói nào? Câu thơ được lặp lại nhiều lần ở đầu các khổ thơ có tác dụng gì?

• Kiểu câu: Câu cầu khiến.

• Tác dụng của việc lặp lại:

o Tạo nhịp điệu da diết, trầm lắng như một lời nhắc nhở, nhắn nhủ.

o Thể hiện sự thành kính, tôn nghiêm và niềm xót thương vô hạn đối với những người đã khuất.

o Nhấn mạnh sự hy sinh của đồng đội: mỗi tấc đất đều thấm máu xương, cần phải nâng niu, trân trọng.

Câu 3: Nêu ý nghĩa của hai câu thơ sau:

"Mỗi tấc đất là một cuộc đời có thật

Cho hôm nay tôi đến nghẹn ngào."

• Ý nghĩa: Khẳng định sự khốc liệt của chiến tranh và cái giá của hòa bình. Mỗi tấc đất ở Thành cổ không chỉ là đất đá vô tri mà là hiện thân của những con người bằng xương bằng thịt đã ngã xuống. Sự hy sinh ấy quá lớn lao khiến người sống hôm nay thấy đau đớn, xúc động và biết ơn sâu sắc.

Câu 4: Hình ảnh "Cát trắng răng vàng", "nghiêng lệch cả dòng sông" gợi cho em liên tưởng gì về mức độ khốc liệt của cuộc chiến tại Thành cổ Quảng Trị?

• Những hình ảnh này gợi lên sự tàn khốc kinh hoàng: Bom đạn dội xuống nhiều đến mức làm biến dạng cả địa hình, "nghiêng lệch" cả dòng sông Thạch Hãn. Hình ảnh "cát trắng răng vàng" (có thể hiểu là sự hòa lẫn của xương máu người lính vào lòng đất, hoặc sự tàn phá trắng xóa của bom đạn) cho thấy sự hủy diệt khủng khiếp, nơi ranh giới giữa cái chết và sự sống vô cùng mong manh.

Câu 5: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay

• Gợi ý đoạn văn:

• Bài thơ "Tấc đất Thành Cổ" đã để lại trong lòng người đọc nỗi xúc động nghẹn ngào về một thời hoa lửa. Qua đó, mỗi người trẻ hôm nay cần ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn "tấc đất" hòa bình mà cha ông đã đổi bằng xương máu. Trước hết, chúng ta phải có lòng biết ơn, luôn ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ thông qua các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa". Trách nhiệm không chỉ dừng lại ở suy nghĩ mà phải biến thành hành động: nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, xứng đáng với sự hy sinh của tiền nhân. Hòa bình hôm nay là một món quà vô giá, vì vậy, thế hệ trẻ cần có ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, kiên quyết đấu tranh trước các thế lực thù địch. Sống có lý tưởng, trách nhiệm và đầy lòng nhân ái chính là cách tốt nhất để tri ân những người đã nằm lại trong lòng đất mẹ Quảng Trị và trên khắp nẻo đường đất nước.