trình bày quá trình thụ phấn ,thụ tinh và sự hình thành hạt ,quả

Dưới đây là trình bày khái quát các bước chính từ thụ phấn, thụ tinh đến hình thành hạt và quả ở thực vật có hoa (động thực vật hạt kín): 1. Thụ phấn a. Khái niệm: Là quá trình vận chuyển hạt phấn từ nhị (bộ nhị gồm bao phấn) tới đầu nhụy của cùng loài. b. Hình thức: - Tự phấn: Pollen rơi xuống chính nhuỵ của hoa cùng cây. - Giao phấn: Pollen của hoa này bay, nảy mầm trên nhuỵ hoa khác. Phương tiện vận chuyển chủ yếu là gió, nước, côn trùng, chim… c. Điều kiện thành công: Pollen phải khỏe, đầu nhuỵ còn tươi; thời tiết thích hợp ẩm độ, nhiệt độ, không có mưa quá lớn. 2. Thụ tinh a. Nảy mầm của hạt phấn: Trên đầu nhuỵ ẩm, hạt phấn hút nước, vỏ nứt, ống phấn (ống tuỵ) mọc ngược hướng xuống qua vòi nhụy tới noãn trong buồng nhụy. b. Phân chia tế bào phân lập: Trong ống phấn có 2 nhân giao tử đực (male gametes) do tế bào sinh dục đực phân đôi. c. Thụ tinh kép (đặc trưng hạt kín): - Một nhân giao tử đực kết hợp với nhân noãn cái (egg cell) tạo thành hợp tử (2n) → sẽ phát triển thành phôi (embryo). - Nhân giao tử đực thứ hai kết hợp với hai nhân cực trong túi phôi (polar nuclei) tạo thành tế bào lưỡng bội ba (3n) → phát triển thành nội nhũ (endosperm) dự trữ dinh dưỡng cho phôi. 3. Hình thành hạt a. Sự biến đổi túi noãn sau thụ tinh: - Phôi (từ hợp tử) phát triển thành hệ cơ quan mầm: thân mầm, rễ mầm, lá mầm. - Nội nhũ (từ tế bào 3n) phân chia, tích lũy tinh bột, chất béo, protein làm thức ăn dự trữ. - Các màng bao noãn (lớp vỏ noãn) dày lên hình thành vỏ hạt (testa). b. Cấu trúc hạt hoàn chỉnh gồm: phôi, nội nhũ (hoặc lá mầm ở một số loài), vỏ hạt. 4. Hình thành quả a. Biến đổi buồng noãn: Sau thụ tinh, thành phần chính của quả là buồng noãn (ovary) chuyển thành quả (fruit). b. Phân hóa vỏ quả (pericarp) thành ba lớp: - Ngoại tâm (exocarp): lớp vỏ ngoài. - Trung tâm (mesocarp): phần thịt quả. - Nội tâm (endocarp): lớp trong cùng, sát hạt. c. Đa dạng quả: Quả khô nứt (đậu, bông), quả hạch (đậu phộng), quả mọng (cà chua, nho), quả hạch thịt (đào, mận)… tùy cách phát triển và cấu trúc pericarp. d. Các thành phần phụ của hoa (như đài, tràng, cuống) có thể biến thành phần phụ của quả (đài phụ, cơ quan giữ hạt…). Tóm lại, quá trình từ thụ phấn đến thụ tinh kép tạo phôi và nội nhũ, sau đó túi noãn biến thành hạt, buồng noãn biến thành quả, đảm bảo khả năng bảo tồn và phát tán thế hệ sau của thực vật có hoa.