câu 1. * Xác định ngôi kể: Đoạn trích sử dụng ngôi kể thứ nhất, qua đó tác giả Nam Cao trực tiếp bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật "thứ" - chính là bản thân tác giả. Ngôi kể này giúp độc giả dễ dàng đồng cảm với tâm trạng của nhân vật, hiểu rõ hơn về những trăn trở, suy tư của tác giả về cuộc sống, xã hội và con người.
Phân tích chi tiết:
* "Tôi": Nhân vật xưng "tôi", tự gọi mình là "thứ". Đây là cách xưng hô quen thuộc trong các tác phẩm tự truyện hoặc hồi ký, tạo cảm giác gần gũi, chân thật.
* "Kiếp chúng mình": Cách xưng hô này thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa tác giả và nhân vật, nhấn mạnh sự bất hạnh chung của tầng lớp trí thức thời bấy giờ.
* "Chúng mình": Cụm từ này gợi lên sự gắn bó, đồng lòng giữa tác giả và những người cùng cảnh ngộ, tạo nên một giọng điệu bi thương, chua xót.
Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:
* Tăng tính chân thực: Ngôi kể thứ nhất giúp độc giả cảm nhận được những suy nghĩ, cảm xúc chân thật của tác giả, tạo nên sự đồng cảm sâu sắc.
* Thể hiện quan điểm cá nhân: Qua lời kể của nhân vật "thứ", tác giả Nam Cao bày tỏ những suy tư, trăn trở về cuộc sống, xã hội và con người, góp phần phản ánh hiện thực xã hội đương thời.
* Gây ấn tượng mạnh mẽ: Giọng điệu bi thương, chua xót của nhân vật "thứ" khiến độc giả cảm nhận được nỗi đau, sự bất lực của tầng lớp trí thức thời bấy giờ, đồng thời khơi gợi sự suy ngẫm về ý nghĩa cuộc sống.
câu 2. Trong đoạn trích "Sống Mòn", Nam Cao đã khắc họa một cách tinh tế và sâu sắc quan niệm của nhân vật Thứ về ý nghĩa của cuộc sống. Thứ, một giáo viên dạy ngữ văn trung học phổ thông, trải qua nhiều biến cố trong cuộc đời, từ niềm tin và hy vọng ban đầu đến sự tuyệt vọng và chán nản. Tuy nhiên, dù đối diện với những khó khăn và bất hạnh, Thứ vẫn giữ vững lòng tự trọng và quyết tâm sống đúng với lương tâm của mình.
Thứ quan niệm rằng "sống" không chỉ đơn thuần là tồn tại, mà còn là cống hiến, là tạo dựng giá trị cho xã hội. Anh ta nhận thức rõ ràng rằng cuộc sống không chỉ xoay quanh việc kiếm sống hàng ngày, mà còn đòi hỏi sự nỗ lực, sáng tạo và đóng góp tích cực cho cộng đồng. Thứ tin rằng mỗi cá nhân cần phải phát triển hết tiềm năng của mình, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Quan niệm của Thứ về "sống" phản ánh một triết lý sống tích cực, nhấn mạnh vai trò của cá nhân trong việc cải thiện cuộc sống của chính mình và cộng đồng. Ông cho rằng mỗi người đều có trách nhiệm và quyền lợi tham gia vào quá trình phát triển xã hội, không nên chấp nhận cuộc sống tầm thường, chỉ biết lo lắng cho bản thân. Thay vào đó, Thứ khuyến khích mọi người hãy vươn lên, vượt qua giới hạn bản thân, và đóng góp cho xã hội một cách tích cực.
Tuy nhiên, quan niệm của Thứ cũng mang theo một khía cạnh bi kịch. Trong bối cảnh xã hội đầy áp bức và bất công, Thứ cảm thấy bế tắc và tuyệt vọng. Anh ta nhận ra rằng cuộc sống không hề dễ dàng, và đôi khi, những ước mơ và khát vọng của con người bị vùi dập bởi thực tế khắc nghiệt. Điều này khiến Thứ trở nên chán nản và mất niềm tin vào cuộc sống.
Tóm lại, quan niệm của Thứ về "sống" là một bài học sâu sắc về ý nghĩa của cuộc sống. Nó nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống không chỉ là tồn tại, mà còn là cống hiến, là tạo dựng giá trị cho xã hội. Đồng thời, nó cũng gợi lên sự trăn trở về những khó khăn và thử thách mà con người phải đối mặt trong cuộc sống. Quan niệm này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về giá trị của cuộc sống và thúc đẩy chúng ta sống một cách ý nghĩa và trọn vẹn.
câu 3. Câu hỏi tu từ "Như vậy thì sống làm gì cho cực?" và "Có ai muốn gục mặt xuống làm gì" đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên giọng điệu bi thương, đầy day dứt cho đoạn trích. Chúng không chỉ đơn thuần là những câu hỏi tu từ thông thường, mà còn ẩn chứa những suy tư sâu sắc về ý nghĩa của cuộc sống, về sự bất lực trước số phận và những áp lực xã hội.
* "Như vậy thì sống làm gì cho cực?" Câu hỏi này đặt ra một vấn đề nhức nhối: liệu sống chỉ để tồn tại, để đối phó với những khó khăn, vất vả hàng ngày có đáng hay không? Nó gợi lên cảm giác tuyệt vọng, bế tắc, khiến người đọc đồng cảm với nỗi lòng của Thứ, một người trí thức đang phải đối mặt với sự bất công, nghèo đói và sự kìm hãm của xã hội.
* "Có ai muốn gục mặt xuống làm gì?" Câu hỏi này thể hiện sự bất lực, sự buông xuôi trước số phận. Nó phản ánh tâm lý chán nản, tuyệt vọng của Thứ khi phải chấp nhận cuộc sống tầm thường, tẻ nhạt, không có tương lai. Thứ muốn vươn lên, muốn cống hiến nhưng lại bị trói buộc bởi những ràng buộc của xã hội, của gia đình.
Hai câu hỏi tu từ này góp phần làm tăng thêm chiều sâu cho đoạn trích, giúp người đọc hiểu rõ hơn về tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật Thứ, đồng thời khơi gợi những suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc sống, về sự đấu tranh giữa khát vọng và thực tại.
câu 4. Nhân vật Thứ trong đoạn trích "Sống mòn" của Nam Cao là một người trí thức trẻ tuổi đầy nhiệt huyết và lý tưởng. Anh ta có lòng yêu nước sâu sắc, luôn mong muốn đóng góp cho xã hội và xây dựng một tương lai tươi sáng cho đất nước. Tuy nhiên, cuộc sống khắc nghiệt và áp lực từ gia đình khiến anh ta dần mất đi niềm tin và hy vọng. Thứ trở nên bi quan, tự ti và cảm thấy bất lực trước những khó khăn trong cuộc sống. Anh ta nhận ra rằng cuộc sống không đơn giản như anh ta từng nghĩ, và điều đó khiến anh ta rơi vào trạng thái tuyệt vọng và chán nản.
Tuy nhiên, dù trải qua nhiều thử thách và khó khăn, Thứ vẫn giữ vững tinh thần lạc quan và quyết tâm vượt qua mọi khó khăn. Anh ta không ngừng nỗ lực để cải thiện cuộc sống của mình và giúp đỡ những người xung quanh. Nhân vật Thứ là biểu tượng cho sự kiên trì, ý chí mạnh mẽ và lòng yêu thương đối với cộng đồng.
câu 5. Em đồng ý với quan điểm "Biết bao nhiêu tài năng không nảy nở được, chỉ vì không gặp được một cái hoàn cảnh tốt" trong đoạn trích. Bởi vì hoàn cảnh xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tài năng cá nhân. Một môi trường thuận lợi, hỗ trợ và khuyến khích sáng tạo giúp con người tự tin khám phá tiềm năng bản thân, phát huy tối đa khả năng của mình. Ngược lại, nếu sống trong một môi trường khắc nghiệt, thiếu thốn cơ hội, con người dễ dàng mất đi niềm đam mê, trở nên thụ động và hạn chế khả năng phát triển. Do đó, hoàn cảnh xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tài năng của mỗi cá nhân.