viết bài văn phân tích một tác phẩm thơ của nhà thơ Trần Đăng Khoa

Nhà thơ Trần Đăng Khoa từng chia sẻ rằng: "Tôi thường viết về những gì tôi thấy quanh tôi, đơn giản chỉ vì đó là cuộc sống của tôi. Tôi không có tham vọng thay đổi cái gì hết..." Quả đúng như vậy, những sự vật siêu bình dị, gần gũi qua lăng kính của cậu bé mười ba tuổi khi ấy, đều trở nên có hồn lạ thường. Không những thế, độc giả còn thấy được tâm hồn trong trẻo, phong phú, tràn đầy tình yêu thương của cậu bé. Điều này được thể hiện rất rõ qua bài thơ "Mưa" của Trần Đăng Khoa.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã nêu ra ngay chủ đề của bài thơ, đó là mưa:

"Mưa
Bỗng mây đen lũ lượt kéo ngang trên bầu trời
Rồi cơn mưa ập tới không báo trước"

Cách mở đầu rất tự nhiên, rất giản dị, tựa như một đứa trẻ nói với ta về cơn mưa sắp đến. Mây đen rủ nhau ùn ùn kéo đến, trời đang nắng chói chang trong nháy mắt biến thành râm mát. Dường như những đám mây đen đã xua đuổi những tia nắng năng chóng vánh đi mất. Tác giả còn tinh tế đến mức nhận ra mùi của đất khi sắp mưa. Đó là mùi nồng mặn của những làn gió mang theo hơi nước mát lạnh.

Những câu thơ tiếp theo là những câu tường thuật về cơn mưa rào mùa hạ:

"Chú gà trống ướt lướt thướt
Oà lên khóc vì tiếc mấy vòng quay
Hạt mưa sa, bụi nước lung linh Trời đã mưa rồi"

Khi cơn mưa đến, chú gà trống cũng bị ướt áo, chú tiếc nuối những vòng quay của mình khi không kịp cất vào. Những hạt mưa thi nhau rơi xuống, tạo nên màn bụi nước lung linh, huyền ảo. Câu thơ "Trời đã mưa rồi" như là một thông báo của người thi sĩ.

Không khí mát dịu, dễ chịu khi mưa đến được tác giả miêu tả bằng những câu thơ:

"Cỏ gà rung tai
Nghe
Bụi tre
Tầm tã
làn tóc sương
Ông trời
Mặc áo giáp đen ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường"

Hình ảnh so sánh "Cỏ gà rung tai nghe" rất đặc sắc. Như thể những ngọn cỏ kia đang lắng tai nghe tiếng mưa rơi. Những làn gió mang theo những hạt mưa to, nặng hạt được tác giả ví như làn tóc sương. Ông trời đeo "áo giáp đen ra trận". Những cành cây kia là vũ khí của những chiến binh. Những người lính kiên cường, anh dũng đang hành quân trong cơn mưa, tiến về phía trước.

Trong khổ thơ tiếp theo, tác giả đã lấy sự vật trong mắt trẻ thơ để miêu tả cơn mưa:

"Mưa
Mưa
như là
Tiếng trống cuộc đời
Ôi, cái âm thanh
Thánh thót
Như là tiếng đàn
phím bằng
Lá bàng

Mưa gắn với những âm thanh quen thuộc của cuộc sống. Đó là tiếng trống trường rộn rã vang lên hồi trống giục mùa. Hoặc là tiếng đàn phím bằng du dương, trầm bổng. Hay đó cũng có thể là tiếng rơi rất nhỏ, rất êm đềm của chiếc lá bàng.

Tác giả đã hóa thân thành mưa để cảm nhận những điều mới mẻ. Và đến khổ thơ cuối cùng, tác giả đã thay một góc nhìn khác, đó là em bé ngây thơ đang tung tăng chơi đùa dưới mưa:

"Em
Cởi áo cho chim khô
Quay vội về
Mẹ cầm dù đón sẵn
Mở cửa đón cha
Người chưa về kịp
Mưa ngừng
Thay áo
Cho cha
Cho mẹ
Cho cả bản thân mình
Áo mưa

Em bé ấy không chỉ cởi áo cho chim khô, mà còn quay về nhà để được mẹ cầm dù đón sẵn, mở cửa đón cha. Người cha về nhà chắc hẳn sẽ rất lạnh, cần phải thay áo ngay. Hành động của em bé tuy nhỏ, nhưng lại chứa đựng ý nghĩa thật lớn lao. Em không chỉ biết yêu thương vạn vật, mà còn biết quan tâm đến cha mẹ. Điều đáng quý nhất ở em có lẽ là sự chân thành, xuất phát tận sâu trái tim.

Bài thơ Mưa của Trần Đăng Khoa có sự đặc biệt ngay từ nội dung cho đến nghệ thuật. Nội dung thì mộc mạc, giản dị; nghệ thuật thì chẳng thể nào pha lẫn. Tất cả hợp thành cái nét rất riêng, rất Trần Đăng Khoa.