Đất Nước là một đề tài lớn trong thơ ca Việt Nam thời kháng chiến chống Mĩ cứu nước, đã được nhiều nhà thơ thể hiện thành công. Trong đó có Nguyễn Khoa Điềm với trường ca Mặt đường khát vọng và Tạ Hữu Yên với bài thơ Đất nước. Hai tác phẩm này đều viết về chủ đề đất nước nhưng mỗi bài lại mang những nét riêng biệt độc đáo.
Trước hết, chúng ta hãy đến với trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm. Tác giả đã mượn lời cô gái để nói lên cảm nhận về đất nước. Theo cô, đất nước không phải là cái gì xa lạ mà nó gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày của con người. Nó ở trong các tục lệ cổ truyền, trong lối sống tình nghĩa thủy chung, trong quan hệ gia đình đầm ấm, trong thiên nhiên gần gũi quanh ta,... Tất cả những thứ ấy tạo nên hình hài đất nước, tạo nên một quốc gia giàu đẹp. Từ đó, cô gái kêu gọi mọi người cùng nhau giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp ấy.
Còn đối với Tạ Hữu Yên, ông lại nhìn nhận đất nước dưới góc độ lịch sử. Ông cho rằng từ khi lập quốc đến nay, dân tộc ta đã trải qua bao nhiêu thăng trầm, biến cố. Có lúc đất nước bị giặc ngoại xâm đô hộ, nhân dân rơi vào cảnh lầm than, cơ cực. Nhưng nhờ sự đoàn kết, đồng lòng của toàn quân, toàn dân mà chúng ta đã giành lại được nền độc lập, tự do. Và bây giờ, nhiệm vụ của thế hệ trẻ là tiếp bước cha anh, xây dựng Tổ quốc ngày càng giàu mạnh hơn nữa.
Như vậy, hai tác phẩm trên tuy khai thác cùng một đề tài nhưng lại có cách thể hiện khác nhau. Điều đó làm nên sự đa dạng, phong phú cho nền văn học nước nhà. Đồng thời cũng giúp bạn đọc có thêm nhiều góc nhìn mới mẻ về đất nước.
Ngoài ra, hai bài thơ còn có những điểm tương đồng nhất định. Cả hai đều khẳng định vai trò to lớn của nhân dân trong quá trình dựng nước và giữ nước. Họ chính là những người đã đổ mồ hôi, xương máu để bảo vệ mảnh đất quê hương. Vì vậy, chúng ta cần phải biết ơn, trân trọng những cống hiến của họ. Hơn nữa, đất nước còn là nơi lưu giữ những giá trị tinh thần cao đẹp như đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, truyền thống yêu nước nồng nàn,… Những điều ấy sẽ mãi mãi được lưu truyền từ đời này sang đời khác, trở thành hồn cốt của dân tộc.
Tóm lại, “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm và Tạ Hữu Yên đều là những tác phẩm hay, ý nghĩa. Chúng đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn học nước nhà.