phần:
câu 1: Thể thơ: Tự do
câu 2: : Xác định phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
câu 3: Câu thơ "đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa... ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!" sử dụng hai biện pháp tu từ chính là nhân hóa và ẩn dụ.
- Nhân hóa: Tác giả sử dụng động từ "tuôn" vốn dùng để miêu tả hành động của con người để miêu tả sự vật "nước mắt", "mưa". Điều này tạo nên hiệu quả nghệ thuật đặc biệt, khiến cho cảnh vật trở nên sinh động, có hồn, thể hiện tâm trạng đau buồn, tiếc nuối của nhân dân trước sự ra đi của Bác Hồ.
- Ẩn dụ: Hình ảnh "ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa" ẩn dụ cho nỗi buồn, sự mất mát khi Bác ra đi. Vườn rau tượng trưng cho cuộc sống bình dị, giản đơn nhưng đầy ý nghĩa; mấy gốc dừa tượng trưng cho những người con ưu tú của đất nước, những người đã cống hiến hết mình cho Tổ quốc. Sự kết hợp giữa hình ảnh thiên nhiên và con người tạo nên một bức tranh đầy cảm xúc, gợi lên nỗi tiếc thương vô hạn của nhân dân đối với vị lãnh tụ kính yêu.
Biện pháp tu từ nhân hóa và ẩn dụ đã góp phần làm tăng sức biểu đạt của câu thơ, giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được nỗi đau xót, tiếc thương sâu sắc của tác giả dành cho Bác Hồ. Đồng thời, nó cũng khẳng định vai trò to lớn của Người đối với đất nước và con người Việt Nam.
câu 4: Câu thơ “Bác sống như trời đất của ta” là lời khẳng định về sự vĩ đại, bất tử của Bác Hồ trong tâm trí nhân dân Việt Nam. Hình ảnh so sánh này thể hiện sự tôn kính, ngưỡng mộ sâu sắc đối với vị lãnh tụ kính yêu. Bác không chỉ là một con người cụ thể mà còn là biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường, khát vọng độc lập tự do của dân tộc. Sự trường tồn của Bác vượt qua thời gian, không gian, trở thành nguồn động lực to lớn cho thế hệ sau tiếp tục xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
câu 5: . Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.
. Bài thơ viết về Bác Hồ.
. Các biện pháp nghệ thuật: so sánh, ẩn dụ, nhân hóa.
- So sánh: Trái bưởi kia vàng ngọt với ai/ Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài./ Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm/ Quanh mặt hồ in mây trắng bay...
- Ẩn dụ: Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời / Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội/ Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười.
- Nhân hoá: Trái bưởi kia vàng ngọt với ai/ Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài.
. Tác dụng: làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt; thể hiện niềm tiếc thương vô hạn đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
. Những câu thơ bộc lộ trực tiếp tình cảm của tác giả:
+ Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi/ Năm canh bớt nặng nỗi thương đời.
+ Bác ơi, tim Bác mênh mông thế/ Ôm cả non sông, mọi kiếp người.
+ Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà/ Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha.
+ Bác nghe từng bước trên tiền tuyến/ Lắng mỗi tin mừng, tiếng súng xa.
+ Bác vui như ánh buổi bình minh/ Vui mỗi mầm non, trái chín cành.
+ Mong manh áo vải hồn muôn trượng/ Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
. Cảm xúc chủ đạo trong đoạn trích là niềm tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Bác.
. Học sinh có thể trình bày suy nghĩ cá nhân nhưng cần lí giải hợp lí, thuyết phục. Có thể tham khảo ý sau:
- Sự ra đi của Người là mất mát to lớn không gì bù đắp được của toàn dân tộc.
- Nỗi đau ấy vẫn còn âm ỉ, day dứt mãi trong tâm khảm mỗi người Việt Nam.
- Dù biết rằng quy luật sinh lão bệnh tử ai cũng phải trải qua nhưng sự ra đi của Người khiến chúng ta không khỏi bàng hoàng, xót xa.
. Học sinh có thể lựa chọn bất cứ hình ảnh nào trong bài thơ mà mình ấn tượng nhất để phân tích. Cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
- Nêu rõ tên hình ảnh.
- Chỉ ra cụ thể hình ảnh đó xuất hiện ở khổ thơ nào.
- Phân tích ngắn gọn nội dung, ý nghĩa của hình ảnh đó.
Ví dụ: Hình ảnh "trái bưởi kia vàng ngọt với ai" gợi nhắc đến những tháng ngày Bác còn sống, những quả bưởi chín vàng được dâng lên Bác với tất cả tấm lòng thành kính, biết ơn sâu sắc. Nay Bác đã đi xa, những quả bưởi kia sẽ dành để "thơm cho ai". Từ "ai" lặp lại hai lần cùng câu hỏi tu từ đã nhấn mạnh khoảng trống mênh mông không thể lấp đầy khi Bác ra đi. Đó là sự mất mát quá lớn lao, không gì có thể bù đắp được.
phần:
câu 1: Tố Hữu là nhà thơ trữ tình chính trị xuất sắc nhất của nền văn học Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám. Thơ ông luôn gắn bó chặt chẽ với chặng đường đấu tranh gian khổ song cũng đầy hào hùng của dân tộc. Trong đó, Bác ơi! được coi là bài điếu văn bi hùng nhất để nói lên nỗi đau xót lớn lao của dân tộc ta trước sự kiện Bác Hồ qua đời. Đồng thời, bài thơ cũng thể hiện niềm tin yêu vô hạn của nhà thơ cũng như của dân tộc ta đối với Bác.
Bài thơ mở đầu bằng những vần thơ nghẹn ngào, thống thiết:
Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa
Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa...
Tám câu thơ ngắn gọn nhưng đã diễn tả được hết những cung bậc cảm xúc của nhân dân ta trước sự kiện đau thương này. Nỗi đau ấy như thấm vào từng ngọn cỏ nhành cây, lan tỏa khắp không gian ("đời tuôn nước mắt", "trời tuôn mưa"). Và rồi, sau bao ngày mong mỏi, chờ đợi, cuối cùng thi hài của Bác cũng được đưa về nơi an nghỉ cuối cùng. Cảm xúc của nhà thơ lúc này như vỡ òa:
Chiều nay con chạy về thăm Bác
Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!
Cách xưng hô thân thiết, gần gũi con-Bác đã phần nào thể hiện được tình cảm gắn bó, thân thiết giữa Bác với nhà thơ. Đồng thời, hình ảnh "vườn rau", "gốc dừa" quen thuộc, giản dị cũng đã thể hiện được sự gắn bó mật thiết giữa Bác với nhân dân.
Ở những khổ thơ tiếp theo, nhà thơ đã hồi tưởng lại những kỉ niệm đẹp đẽ về Bác:
Rồi Bác mất, Bác đã đi rồi
Sao trên trời, sao sắp mọc rồi?
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời
Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội
Rước Bác vào thăm thấy Bác cười
Trái bưởi kia vàng ngọt với ai
Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!
Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm
Quanh mặt hồ in mây trắng bay...
Đó là những năm tháng chiến tranh ác liệt, cả miền Nam đang anh dũng chống Mĩ cứu nước. Và Bác luôn dõi theo từng bước chân của đồng bào, chiến sĩ miền Nam. Nhà thơ như thấu hiểu được tâm trạng của Bác khi lo lắng cho vận mệnh của Tổ quốc:
Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi
Năm canh bớt nặng nỗi thương đời
Bác ơi, tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông, mọi kiếp người.
Có thể thấy, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, Bác vẫn luôn dành trọn vẹn tình yêu thương cho đồng bào, cho quê hương, đất nước. Đó là một tấm lòng cao cả, vĩ đại mà không gì có thể so sánh được.
Khổ thơ tiếp theo, tác giả đã trực tiếp bày tỏ tình cảm của mình đối với Bác:
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi, hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Nhà thơ đã thay mặt cho nhân dân miền Nam trực tiếp bày tỏ tấm lòng thành kính, biết ơn đối với Bác. Đồng thời, hình ảnh "hàng tre xanh xanh"... cũng đã gợi lên vẻ đẹp giản dị, mộc mạc của làng quê Việt Nam-một nét đẹp thanh cao và trong sáng vô ngần.
Và rồi, khi đứng trước linh cữu của Bác, nhà thơ không khỏi bồi hồi, xúc động:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Hai câu thơ trên có thể được xem là hay nhất trong toàn bộ bài thơ. Với biện pháp ẩn dụ tinh tế, nhà thơ đã khắc họa thành công phẩm chất cao quý của Bác. Đó là một tấm lòng luôn hướng đến nhân dân, đất nước với tình yêu thương bao la, rộng lớn.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
Với hình ảnh "dòng người đi trong thương nhớ", nhà thơ đã gợi lên một cuộc chia ly bịn rịn, lưu luyến không rời. Cuộc chia ly của người ở lại với mong muốn được bày tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với vị cha già dân tộc.
Cuối cùng, khép lại bài thơ là hình ảnh:
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
Những câu thơ trên đã thể hiện được niềm tiếc thương vô hạn của nhà thơ đối với Bác. Đồng thời, nó cũng khơi dậy trong lòng mỗi người đọc chúng ta một niềm tự hào, biết ơn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.
Như vậy, Bác ơi! là tiếng khóc cao cả, thiêng liêng nhất; là những vần thơ chứa chan cảm xúc của nhà thơ khi nghe tin Bác mất. Qua bài thơ, chúng ta càng thêm kính yêu và biết ơn vị cha già dân tộc. Đồng thời, bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta cần phải sống sao cho xứng đáng với sự hi sinh to lớn của Người.
câu 2: Môi trường của chúng ta đang bị ô nhiễm nặng nề bởi rác thải đặc biệt là rác thải nhựa. Những chiếc túi ni lông được sử dụng hàng ngày đã trở nên quen thuộc đến nỗi nếu thiếu đi nó thì rất nhiều người sẽ không biết phải dùng gì thay thế. Tuy nhiên, hậu quả đằng sau sự tiện lợi mà nó mang lại thì không phải ai cũng nhìn thấy. Đó là nguy cơ ô nhiễm môi trường và đe dọa sức khỏe con người.
Túi nilông lẫn vào đất ngăn cản oxy đi qua đất, làm chậm sự tăng trưởng của cây trồng, gây xói mòn đất. Túi nilông lọt và cống, rãnh, kênh, rạch sẽ làm tắc nghẽn gây ngập úng. Những túi nilông màu đựng thực phẩm còn tiềm ẩn nguy cơ gây độc thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca-đi-mi gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi. Nguy hiểm nhất là khi các bao bì nilông thải bỏ bị đốt, các khí độc thải ra đặc biệt là chất đi-ô-xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, khiến giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh. Hiện nay, mỗi ngày người tiêu dùng sử dụng và thải bỏ hàng triệu túi nilông. Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp, túi nilông đã dần chiếm lĩnh thị trường và trở thành vật dụng thay thế cho các loại túi truyền thống như giỏ mây, làn, túi dệt bằng cói, lá. Các loại túi này trước đây thường được làm thủ công nên tốn khá nhiều thời gian, công sức, giá thành đắt đỏ, mẫu mã đơn giản, ít hoa văn, họa tiết. Trong khi đó, túi nilông vừa đa dạng về màu sắc, mẫu mã, kích cỡ lại tiết kiệm tiền bạc, không mất nhiều thời gian để sản xuất. Điều này đã đánh trúng tâm lý người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ.
Hơn nữa, túi nilông còn được sử dụng để đựng thực phẩm tươi sống, đồ ăn uống mà không hề được rửa sạch hay phơi nắng. Trong túi nilông có chứa các kim loại, hóa chất độc hại dễ thôi nhiễm vào thức ăn khi gặp nhiệt độ cao, acid, bazơ... Đặc biệt, khi đốt túi nilông sẽ tạo ra khói độc chứa dioxin và furan, các chất độc hại này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, gây ngộ độc, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.
Để hạn chế tác hại của túi nilông, các tổ chức quốc tế, các nước tiên tiến và người dân đã sử dụng các sản phẩm thay thế như: túi giấy tự phân hủy, túi vải, túi nilông thân thiện với môi trường. Một số nước đã áp dụng các biện pháp cấm sản xuất túi nilông khó phân hủy, đánh thuế cao việc sử dụng túi nilông. Nhiều siêu thị lớn đã sử dụng túi giấy, túi vải, túi nilông thân thiện với môi trường để đựng thực phẩm cho khách hàng. Tại Việt Nam, tác hại của túi nilông đã được nêu lên trong nhiều hội thảo khoa học, các phương tiện thông tin đại chúng đã có nhiều chương trình tuyên truyền về tác hại của túi nilông đối với môi trường và sức khỏe con người. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã xây dựng dự luật Thuế túi nilông và sẽ trình Quốc hội xem xét trong thời gian tới. Mỗi người dân cần hạn chế sử dụng túi nilông, thay đổi thói quen xấu này để giảm thiểu tác hại của túi nilông đối với môi trường và sức khỏe con người.
Chúng ta cần chung tay bảo vệ môi trường và sức khỏe của chính mình bằng các hành động cụ thể như: Tăng thuế hoặc cấm sản xuất các loại túi nilông khó phân hủy; khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất các loại túi bảo vệ môi trường từ các vật liệu có nguồn gốc sinh học, thân thiện với môi trường; tổ chức các chiến dịch tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của túi nilông đối với môi trường và sức khỏe con người; tổ chức các hoạt động thiết thực như Ngày không sử dụng túi nilông, phát động phong trào chống rác thải nilông, thu gom túi nilông cũ để xử lí, tái chế; mỗi người hãy tự giác nói không với túi nilông và thay thế bằng những vật khác thân thiện với môi trường. Hãy nhớ rằng: Hạn chế sử dụng túi nilông chính là bảo vệ môi trường sống của chúng ta. Vì vậy, mỗi người hãy cùng chung tay góp phần bảo vệ môi trường bằng những việc làm thiết thực bắt đầu từ những hành động nhỏ như thế!