Mối quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Việt Nam hiện nay được thể hiện qua một số biểu hiện rõ rệt như sau:
1. **Tổng kim ngạch thương mại**: Trong năm 2023, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt 171,9 tỷ USD, tuy có sự giảm nhẹ 2,6% so với năm 2022. Điều này cho thấy mặc dù có sự biến động, mối quan hệ thương mại giữa hai nước vẫn rất lớn và quan trọng.
2. **Xuất nhập khẩu cụ thể**: Xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 61,2 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm trước và chiếm 17,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 110,6 tỷ USD, giảm 6,6% và chiếm 33,9% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Điều này cho thấy Việt Nam đang có xu hướng tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc, trong khi nhập khẩu từ nước này có dấu hiệu giảm.
3. **Vai trò của các địa phương**: Các tỉnh như Sơn Đông và Quảng Tây đóng vai trò quan trọng trong hợp tác thương mại giữa hai nước. Sơn Đông có quy mô thương mại đạt 10,9 tỷ USD với Việt Nam, chiếm khoảng 4,8% tổng kim ngạch thương mại. Quảng Tây là cầu nối quan trọng, với kim ngạch thương mại qua các cửa khẩu biên giới đạt 41,4 tỷ USD, chiếm 24,1% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước.
4. **Tiềm năng thương mại với Vân Nam**: Kim ngạch thương mại giữa tỉnh Vân Nam và Việt Nam còn rất khiêm tốn, chỉ đạt 2,65 tỷ USD, giảm 18,51% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác trong mối quan hệ thương mại giữa hai bên.
5. **Chiến lược hợp tác lâu dài**: Bộ Công Thương Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy hợp tác thương mại với các tỉnh của Trung Quốc như Sơn Đông và Quảng Tây, nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tăng cường mối quan hệ kinh tế giữa hai nước.
Nhìn chung, mối quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực, nhưng cũng đối mặt với những thách thức cần giải quyết, đặc biệt trong việc khai thác tiềm năng thương mại từ các tỉnh biên giới.