

01/06/2026
02/06/2026
1. Phân tích đề bài
• Khay hình trụ: Bán kính đáy \(R = 8\text{ cm}\). Đựng đầy được \(1\text{ lít} = 1000\text{ cm}^3\) nước.
• Viên bi sắt hình cầu: Thả vào khay đầy nước, viên bi chạm đáy.
• Hiện tượng: Nước tràn ra ngoài.
• Dữ kiện quan trọng: Thể tích nước tràn ra ngoài bằng một nửa thể tích viên bi (\(V_{tràn} = \frac{1}{2} V_{bi}\)).
• Yêu cầu: Tính thể tích nước tràn ra (\(V_{tràn}\)).
________________________________________
2. Giải quyết vấn đề
Khi thả một vật vào khay nước đầy, lượng nước tràn ra thường bằng thể tích phần vật chìm trong nước. Tuy nhiên, đề bài cho biết \(V_{tràn} = \frac{1}{2} V_{bi}\). Điều này có nghĩa là chỉ có một nửa viên bi nằm trong khay nước, nửa còn lại nằm phía trên miệng khay.
Vì viên bi chạm đáy khay, nên chiều cao của khay (\(h\)) đúng bằng bán kính của viên bi (\(r\)):
\(h=r\)
Bước 1: Tính chiều cao của khay (\(h\))
Thể tích khối trụ được tính bằng công thức: \(V_{trụ} = \pi R^2 h\)
Theo đề bài:
\(1000\approx 3,14\cdot 8^{2}\cdot h\)
\(1000\approx 3,14\cdot 64\cdot h\)
\(1000\approx 200,96\cdot h\)
\(h\approx \frac{1000}{200,96}\approx 4,976\text{ cm}\)
Bước 2: Tính thể tích viên bi (\(V_{bi}\))
Vì viên bi chạm đáy và một nửa nằm trong khay, nên bán kính viên bi \(r = h \approx 4,976\text{ cm}\).
Công thức thể tích hình cầu:
\(V_{bi}=\frac{4}{3}\pi r^{3}\approx \frac{4}{3}\cdot 3,14\cdot (4,976)^{3}\)
\(V_{bi}\approx \frac{4}{3}\cdot 3,14\cdot 123,21\approx 515,8\text{\ cm}^{3}\)
Bước 3: Tính thể tích nước tràn ra (\(V_{tràn}\))
Theo đề bài:
\(V_{tràn}=\frac{1}{2}V_{bi}\approx \frac{1}{2}\cdot 515,8\approx 257,9\text{ cm}^{3}\)
Làm tròn đến hàng đơn vị, ta được \(V \approx 258\text{ cm}^3\).
________________________________________
Kết luận
Đáp án đúng là C. \(V = 258\text{ cm}^3\).
02/06/2026
Ta có: Đổi $1$ lít $= 1000$ $cm^3$
Chiều cao của khay hình trụ là: $h = \frac{V_{tru}}{\pi . R^2} = \frac{1000}{3,14 . 8^2} \approx 4,976$ $cm$
Vì viên bi sắt hình cầu chạm đáy của khay và lượng nước tràn ra ngoài bằng một nửa thể tích viên bi, suy ra một nửa viên bi nằm ngập trong khay nước và một nửa viên bi nằm ở phía trên thành khay.
Do đó, bán kính của viên bi sắt hình cầu chính bằng chiều cao của khay hình trụ: $r = h \approx 4,976$ $cm$
Thể tích của viên bi sắt hình cầu là: $V_{cau} = \frac{4}{3} . \pi . r^3 = \frac{4}{3} . 3,14 . 4,976^3 \approx 516,33$ $cm^3$
Thể tích phần nước bị tràn ra ngoài khay là: $V = \frac{1}{2} . V_{cau} = \frac{1}{2} . 516,33 \approx 258$ $cm^3$
Chọn C
02/06/2026
01/06/2026
Gọi bán kính đáy khay là R = 8 cm, thể tích khay đựng đầy nước là V_khay = 1 lít = 1000 cm3.
Chiều cao của khay hình trụ được tính từ công thức thể tích: V_khay = pi . R^2 . h 1000 = 3,14 . 8^2 . h h = 1000 / (3,14 . 64) xấp xỉ 4,974 cm.
Gọi r là bán kính của viên bi hình cầu. Vì viên bi chạm đáy khay và lượng nước tràn ra bằng một nửa thể tích viên bi, điều này có nghĩa là viên bi không chìm hoàn toàn mà chỉ có một phần chìm trong nước. Chiều cao phần chìm đúng bằng chiều cao h của khay.
Thể tích phần viên bi chìm trong nước chính là thể tích nước tràn ra. Theo đề bài, phần này bằng một nửa thể tích viên bi: V_tran = 1/2 . V_bi
Do phần chìm bằng đúng một nửa viên bi, mặt nước phải cắt ngang qua tâm viên bi. Suy ra bán kính viên bi đúng bằng chiều cao của khay: r = h xấp xỉ 4,974 cm.
Thể tích phần nước tràn ra ngoài là: V_tran = 1/2 . (4/3 . pi . r^3) = 2/3 . pi . r^3 V_tran = 2/3 . 3,14 . (4,974)^3 xấp xỉ 257,8 cm3.
Làm tròn đến hàng đơn vị ta được 258 cm3.
Đáp án đúng là C. V = 258 cm3.
Nếu bạn muốn hỏi bài tập
Các câu hỏi của bạn luôn được giải đáp dưới 10 phút
CÂU HỎI LIÊN QUAN
5 giờ trước