Cho một vật dao động điều hòa trên lò xo.
Gọi:
- \( k \): độ cứng lò xo (N/m)
- \( A \): biên độ dao động (m)
- \( x \): li độ tại một thời điểm (m)
- \( W_\text{đ} \): động năng tại li độ \( x \) (J)
- \( W_\text{t} \): thế năng tại li độ \( x \) (J)
- \( E \): cơ năng toàn phần của dao động (J)
---
**Phân tích bài toán:**
Với dao động điều hòa trên lò xo:
- Cơ năng toàn phần:
\[ E = W_\text{đ} + W_\text{t} = \frac{1}{2}k A^2 \]
- Thế năng tại vị trí \( x \):
\[ W_\text{t} = \frac{1}{2} k x^2 \]
- Động năng tại vị trí \( x \):
\[ W_\text{đ} = E - W_\text{t} = \frac{1}{2}k A^2 - \frac{1}{2} k x^2 = \frac{1}{2}k (A^2 - x^2) \]
---
**Dữ liệu bài toán:**
- Khi \( x = 4\, cm = 0{,}04\, m \), \( W_\text{đ} = 0{,}24\, J \)
- Khi \( x = 8\, cm = 0{,}08\, m \), \( W_\text{đ} = 0{,}12\, J \)
---
**a) Tính độ cứng lò xo \( k \):**
Viết hệ hai phương trình từ công thức động năng:
\[
\begin{cases}
0{,}24 = \frac{1}{2} k (A^2 - (0{,}04)^2) \\
0{,}12 = \frac{1}{2} k (A^2 - (0{,}08)^2)
\end{cases}
\]
Gọi \( S = \frac{1}{2} k \).
Ta có hệ:
\[
\begin{cases}
0{,}24 = S (A^2 - 0{,}0016) \\
0{,}12 = S (A^2 - 0{,}0064)
\end{cases}
\]
Lấy hiệu hai phương trình:
\[
0{,}24 - 0{,}12 = S (A^2 - 0{,}0016 - A^2 + 0{,}0064) = S (0{,}0048)
\]
\[
0{,}12 = S \times 0{,}0048 \implies S = \frac{0{,}12}{0{,}0048} = 25
\]
Vậy:
\[
S = \frac{1}{2} k = 25 \implies k = 50\, N/m
\]
---
**b) Tính biên độ dao động \( A \):**
Từ một trong các phương trình, ví dụ phương trình thứ nhất:
\[
0{,}24 = S (A^2 - 0{,}0016) = 25 (A^2 - 0{,}0016)
\]
\[
\Rightarrow A^2 - 0{,}0016 = \frac{0{,}24}{25} = 0{,}0096
\]
\[
A^2 = 0{,}0096 + 0{,}0016 = 0{,}0112
\]
\[
A = \sqrt{0{,}0112} \approx 0{,}1058\, m = 10{,}58\, cm
\]
---
**Kết luận:**
\[
\boxed{
\begin{cases}
k = 50\, N/m \\
A \approx 10{,}6\, cm
\end{cases}
}
\]